UN upozorava na veći rast globalne temperature, čak i u najpovoljnijem scenariju

Globalno zagrijavanje sada bi moglo biti veće nego što se ranije procjenjivalo, a čak i prema najoptimističnijem scenariju očekuje se da će prosječna temperatura na Zemlji do sredine vijeka porasti za 1,7 do 1,8 stepeni Celzijusa u odnosu na predindustrijski period, pokazuje izvještaj Ujedinjenih nacija.

Uprkos brzom širenju obnovljivih izvora energije i klimatskim politikama koje doprinose smanjenju emisija u mnogim zemljama, u izvještaju se navodi da su za ostvarivanje čak i tog najpovoljnijeg ishoda neophodna „hitna i rigorozna“ smanjenja emisija.

Prema izvještaju Programa Ujedinjenih nacija za životnu sredinu (UNEP), emisije gasova sa efektom staklene bašte morale bi da budu smanjene za 18 odsto do 2030. godine, 45 odsto do 2035. i 69 odsto do 2040. godine, u odnosu na nivo iz 2025, prenosi Rojters (Reuters).

Međutim, prema važećim nacionalnim planovima, emisije bi do 2030. bile smanjene za svega pet do osam odsto, a do 2035. godine za 11 do 15 odsto.

Prema sadašnjim politikama, temperatura bi mogla porasti za 2,8 stepeni

Izvještaj predviđa da bi globalno zagrijavanje do 2100. godine moglo dostići 2,8 stepeni Celzijusa ukoliko se nastavi sprovođenje sadašnjih politika.

Ako zemlje u potpunosti ispune postojeće klimatske obaveze, rast temperature mogao bi iznositi 2,6 stepeni.

Obje procjene više su od prošlogodišnjih, što odražava povlačenje Sjedinjenih Američkih Država iz Pariskog sporazuma, kao i revidirane procjene istorijskih emisija gasova sa efektom staklene bašte.

Dok se države pripremaju za narednu rundu klimatskih pregovora u Turskoj, odnosno konferenciju COP31, generalni sekretar UN Antonio Gutereš (Antonio Guterres) poručio je da je ključno ne odustati od nastojanja da se ograniče emisije koje doprinose poplavama, požarima i drugim prirodnim katastrofama.

„Prekoračenje granice ne znači predaju. I dalje možemo da ga učinimo što manjim i što kraćim i da do kraja vijeka vratimo temperature ispod 1,5 stepeni“, rekao je Gutereš.

Povratak na granicu od 1,5 stepeni zavisiće od uklanjanja ugljen-dioksida

Pariskim sporazumom iz 2015. godine države su se obavezale da će nastojati da rast prosječne globalne temperature zadrže znatno ispod dva stepena Celzijusa, a po mogućnosti na 1,5 stepeni.

Pošto se ograničavanje zagrijavanja na 1,5 stepeni, bez prekoračenja tog praga ili uz njegovo minimalno prekoračenje, više ne smatra mogućim, UNEP je predstavio novi scenario sa „najmanjim mogućim“ prekoračenjem.

Prema tom scenariju, postoji približno 50 odsto vjerovatnoće da bi se globalna temperatura do 2100. godine mogla vratiti na nivo zagrijavanja od 1,5 stepeni ili niže.

U izvještaju se navodi da klimatski planovi koje su države dostavile od prošle godine gotovo nijesu uticali na projekcije budućeg globalnog zagrijavanja.

Povratak na granicu od 1,5 stepeni zavisio bi od uklanjanja ugljen-dioksida iz atmosfere u velikim razmjerama, ali je neizvjesno koliko je takav poduhvat izvodljiv.