Davor Macura kupuje Idea markete, ali neće dobiti dva velika tržna centra

Kompanija Alta Retail ušla je u proces kupovine pet preduzeća u Srbiji u vlasništvu Fortenova grupe, objavio je juče N1. Među njima, najznačajnija kompanija je Idea marketi u okviru koje posluju brendovi Idea, Roda i Merkator, kao trgovinski lanac sa više različih prodajnih formata. Među njima su 300 Idea prodavnica, 33 Roda marketa i dva Merkator hipermarketa.

Merkator je u Beogradu prepoznat po velikom objektu u Bulevaru umjetnosti, koji je bio prvi tržni centar otvoren nakon petooktobarskih promjena. Brend Roda upečatljiv je po velikom centru u Ulici Đorđa Stanojevića u Novom Beogradu. Međutim, nijedan od ova dva objekta nakon najavljene transakcije neće pripasti kompaniji Davora Macure.

Razlog? Odavno nijesu u vlasništvu Merkatora i Rode. Prodati su još dok su se Idea marketi zvali Merkator-S. A do transakcija je došlo nakon što je hrvatski Agrokor sredinom 2013. započeo proces preuzimanja slovenačkog Merkatora.

Kako su tada pisali mediji, srpska Komisija za zaštitu konkurencije uslovno je odobrila ovo preuzimanje tražeći da Agrokor ustupi odnosno proda 21 objekat u 15 gradova ili opština u Srbiji, ukupne neto prodajne kvadrature od oko 20.000 kvadratnih metara.

Prodaja tržnog centra Merkator odobrena je 2017. a Roda centra tri godine kasnije.

Ko je kupio tržni centar Merkator

Tržni centar Merkator u vlasništvu je firme Retail center doo. Prostire se na parceli površine 2,67 hektara, a objekat na njoj je površine 23.189 kvadrata. Retail center doo je jedini vlasnik i zemljišta i zgrade.

A krajnji vlasnik ove imovine je poznato ime iz svijeta nekretnina u Srbiji – Petar Matić.

On je vlasnik biznisa u okviru kojeg su neki od najvećih tržnih centara u Beogradu kao što su Ušće šoping centar, Delta Siti i Beo šoping centar. Tu je i Navigator poslovni centar, takođe poslovna zgrada u blizini Palate Srbija, poslovni prostor u Knez Mihailovoj u kojem je smještena prodavnica H&M i druga imovina. Biznisi Matića u sektoru nekretnina prepoznati su pod brendom MPC Properties.

Finansijski izvještaj za Retail center za prošlu godinu još nije objavljen. Iz izvještaja za 2024. se vide prihodi kompanije od 10,3 miliona eura i profit od 4,2 miliona.

Preuzimanje tržnog centra Merkator

Preuzimanje tržnog centra Merkator, Komisija za zaštitu konkurencije odobrila je u decembru 2017. Kako se navodi u rješenju, dozvoljeno je preuzimanje dijela tadašnje kompanije Mercator-S, odnosno dijela koji može predstavljati samostalnu poslovnu cjelinu. Konkretno, trgovinskog centra Mercator centar Beograd.

Prijavu za odobrenje preuzimanja tada je podnijela majka firma Retail center – kompanija BreAtt iz Holandije. Kako se može vidjeti iz dostupne dokumentacije, Matić je ovu kompaniju vodio zajedno sa holandskom kompanijom Atterbury dok je njegov dio držala kompanija Balkans Real Estate iz Holandije. Iz dokumentacije se vidi i da je Atterbury tada bio u vlasništvu južnoafričke kompanije RMB Holdings i holandske Steinhoff International Holdings.

Iz kasnije dokumentacije (2018) se vidi da je Komisija za zaštitu konkurencije odobrila da Balkans Real Estate preuzme firmu BreAtt. I da Matićeva firma može da postane njen jedini vlasnik.

Ko je kupio Roda centar

Roda centar odnosno sam objekat i parcela na kojoj se nalazi u vlasništvu je kompanije Sport Time Balkans doo. Objekat se nalazi na placu površine 3,9 hektara, u susjedstvu poslovnog kompleksa Erport Siti. Sama zgrada je površine 27.542 kvadrata od kojih je korisna površina 22.477 kvadrata.

Sport Time Balkans doo jedini je vlasnik i parcele i tržnog centra Roda. I mnogo je poznatija po trgovini obućom nego po nekretninama. Što joj je i osnovna djelatnost. Sport Time Balkans dio je sistema u kojem su brendovi Planeta sport i Sport Vision.

Sport Time Balkans je dio Sport Time grupe koja je, kako se navodi na njihovom sajtu, zastupnik brenda Najki (Nike) za Balkan. To zastupništvo su preuzeli nakon što ga je dugo držala Delta Miroslava Miškovića. Pored Srbije, BiH, Crne Gore, Sjeverne Makedonije i Albanije, kompanija se proširila i na Bugarsku i Rumuniju.

U vlasništvu je braće Borislava i Dragana Stanojlovića iz BiH, koji imaju i kompanije u sektoru nekretnina, internet trgovine i špedicije. O Draganu Stanojloviću mediji u BiH su pisali 2015. u vezi sa pomilovanjem za utaju poreza koje je dobio od tadašnjeg predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika.

Preuzimanje Roda centra

Kako se može vidjeti iz odluke Komisije za zaštitu konkurencije Srbije, ova institucija je u junu 2020. odobrila kompaniji Sport Time Balkans da preuzme dio privrednog društva Mercator-S. Taj dio je upravo zgrada Roda centra. Ocijenjeno je da taj dio kompanije može da predstavlja samostalnu poslovnu cjelinu.

Kako je navedeno, Sport Time „namjerava da u ovom tržnom centru nastavi sa izdavanjem poslovnih objekata za obavljanje djelatnosti maloprodaje robe široke potrošnje, kao i projektovanjem i izgradnjom drugih poslovnih objekata u skladu sa njegovim poslovnim planovima“.

Ocijenjeno je i da preuzimanje ovog objekta neće narušiti konkurenciju na relevantnim tržištima. Posebno jer ova kompanija do tog trenutka nije poslovala na relevantnom tržištu Beograda. Prema procjenama datim u prijavi, tržišni udio ovog objekta je oko 1,5% prema raspoloživoj površini odnosno manje od 1% prema ostvarenim prihodima. U skladu s tim je Komisija utvrdila da je ova kupovina dozvoljena.

Sport Time Balkans objavio je izvještaj za prošlu godinu. Iz njega se vidi da su u 2025. imali prihod od 170 miliona eura, a dobit od 19,9 miliona.

Šta dobija Macura od nekretnina

Idea marketi takođe su objavili izvještaj za 2025. Iz njega se vidi da su nekretnine odnosno zemljište i građevinski objekti ove kompanije vrednovani na 7,38 milijardi dinara odnosno 63 miliona eura. Tu je i stavka investicione nekretnine vrijedna 12 miliona eura kao i nekretnine, postrojenja i oprema uzeti u lizing i nekretnine, postrojenja i oprema u pripremi. Ova stavka u izvještaju iznosi 142,2 miliona eura.

Ono što ostaje Alti jeste niz drugih nekretnina. Prije svega, veliki tržni centar Roda u Novom Sadu. Prema podacima iz katastra, on je i dalje u vlasništvu Idea marketa.

Prema dostupnim podacima, Idea marketi i Merkator-S upisani su na nepokretnostima (građevinsko i poljoprivredno zemljište i poslovni prostor) u Beogradu, Novom Sadu, Nišu, Subotici, Pančevu, Požarevcu, Kraljevu, Kikindi, Bačkoj Topoli, Bečeju, Čačku, Jagodini, Kuli, Senti, Srbobranu, Somboru, Šapcu.

Ivan Radak, Forbes Srbija