Brisel ima novi plan za stambenu krizu koji bi članicama EU olakšao djelovanje

Evropska komisija predstavila je danas predlog pravnog okvira koji bi državama članicama olakšao reagovanje na stambenu krizu sa kojom se, prema riječima nadležnog evropskog komesara Dana Jergensena (Dan Joergensen), suočava Evropska unija.

„Čak 51 odsto evropskih građana koji žive u gradovima smatra da je nedostatak pristupačnog stanovanja ozbiljan problem. Više od polovine. Nalazimo se u stambenoj krizi i moramo djelovati“, rekao je Jergensen predstavljajući predlog evropskog akta o pristupačnosti stanovanja, prenosi STA.

Posebno je ukazao na problem praznih stanova i kuća, kao i kratkoročnog izdavanja nekretnina.

Kratkoročno izdavanje nekretnina, prema riječima komesara za stambenu politiku, ima određene prednosti, ali je u pojedinim urbanim sredinama toliko poraslo da su cijene stanova i zakupnina postale „potpuno neprihvatljive“.

Zakupnine su, na primjer, u Berlinu u posljednjih deset godina porasle 59 odsto, u Madridu 75 odsto, a u Lisabonu čak 103 odsto, naveo je.

„To znači da obični ljudi sa prosječnim platama, poput medicinskih sestara, nastavnika ili policajaca, često ne mogu da žive tamo gdje rade“, naglasio je.

Evropska komisija ipak priznaje da kratkoročno izdavanje nije opšti niti glavni uzrok stambene krize u EU.

Isto rješenje neće odgovarati svima

Jergensen je priznao da istim rješenjem nije moguće riješiti probleme u svim gradovima Evropske unije.

Zbog toga Komisija predloženom uredbom želi da uspostavi pravni okvir koji bi nacionalnim i lokalnim vlastima omogućio regulisanje praznih stanova i kratkoročnog izdavanja nekretnina.

Na taj način bi, u oblastima gdje postoji nedostatak pristupačnog stanovanja, mogle da daju prioritet rješavanju tog problema, rekao je.

Pritom ne bi morale da strahuju da će ih velike platforme za kratkoročno izdavanje tužiti pred sudovima, navodi STA.

Kada i kako bi nacionalne vlasti mogle da intervenišu

Novom evropskom uredbom, o kojoj će sada pregovarati Savjet EU i Evropski parlament, između ostalog bi bio uspostavljen jedinstven regulatorni okvir na nivou cijele EU za intervencije u načinu korišćenja nekretnina.

Nacionalne, regionalne ili lokalne vlasti, koje bi i dalje bile nadležne za usvajanje mjera, morale bi prije eventualne intervencije da procijene da li kupovina stana postaje sve manje dostupna u odnosu na prihode stanovništva. Nakon toga bi procjenjivale stanje na lokalnom tržištu nekretnina.

Uredba, na osnovu propisanih kriterijuma za utvrđivanje stambene krize, postavlja stroge uslove i ograničenja za slučajeve kada bi opštine željele da ograniče kratkoročno izdavanje i druge aktivnosti u stanovima, ili kupovinu nekretnina koje nijesu namijenjene prvenstveno za stalno stanovanje, već, na primjer, za vikendice.

Prema danas predstavljenom predlogu, lokalne vlasti mogle bi da djeluju ako utvrde da je u tri godine prije uvođenja mjere kratkoročno izdavanje nekretnina imalo snažan negativan uticaj na dostupnost stanovanja.

Mjere bi morale biti ograničene na pogođeno područje i vremenski ograničene na najviše pet godina, uz mogućnost produženja.

Predlog uredbe iz ograničenja izuzima aktivnosti koje se odvijaju u primarnom prebivalištu ponuđača, ali istovremeno postavlja jasan zahtjev da se paralelno sprovode aktivne mjere za povećanje dostupnosti stanovanja, poput izgradnje novih stanova i stavljanja praznog stambenog fonda u funkciju.

U Briselu pritom uvjeravaju da bi vlasnici stanova bili zaštićeni od neopravdanih i pretjeranih ograničenja.