Evropska komisija usvojila finansijski paket za pristupanje Crne Gore EU

Evropska komisija usvojila je danas finansijski paket kojim se definišu budžetski aranžmani koji bi se primjenjivali na Crnu Goru nakon njenog pristupanja Evropskoj uniji.

EK je saopštila da Crna Gora napreduje u procesu pristupanja, a ovaj predlog predstavlja značajan korak na njenom putu ka članstvu u Uniji, nakon najnovijeg dogovora država članica da počnu sa izradom Ugovora o pristupanju. Cilj je, kako navode, da se obezbijedi puno učešće Crne Gore u politikama i budžetu EU – i kao korisnika i kao doprinosioca.

Ovaj paket, kako je saopšteno, spada u Poglavlje 33 – finansijske i budžetske odredbe – i daje jasan pregled očekivanih finansijskih implikacija ulaska Crne Gore u EU.

»Proširenje EU predstavlja kredibilnu i stratešku investiciju u stabilnost, jedinstvo i prosperitet Evrope. Napredak Crne Gore pokazuje da se, uz kontinuirane reforme i političku posvećenost, pristupanje može postepeno pomjerati od aspiracije ka realnosti«, navedeno je u saopštenju.

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen (Ursula von der Leyen) rekla je da današnji paket još jedan konkretan korak ka budućnosti Crne Gore „u našoj Uniji“.

„Pripremamo Crnu Goru, države članice i naše institucije. Jer proširenje uspijeva kada je zajednički evropski projekat zasnovan na zaslugama, posvećenosti i povjerenju“, kazala je Fon der Lajen.

Priprema za nesmetanu tranziciju Crne Gore u EU

Iz EK su naveli da je ovaj paket osmišljen tako da obezbijedi puno učešće Crne Gore u politikama i budžetu EU – i kao korisnika i kao doprinosioca.

„Cilj je da se spriječe prekidi u finansiranju i smanji nepotrebno administrativno opterećenje. Sve finansijske implikacije prikazane u paketu zasnivaju se na predlogu dugoročnog budžeta EU od 16. jula 2025. godine“, navodi se.

U okviru ovog paketa, Komisija predlaže jasan put koji je zasnovan na istim uslovima i istom nivou ambicije kao i za druge države članice. To će pomoći ubrzanju ekonomske konvergencije, podržati održiv rast i dodatno ojačati integraciju u jedinstveno tržište EU, na korist i Crne Gore i ostalih članica.

„Građani Crne Gore, privreda i institucije imali bi koristi od većih investicija, jačih javnih institucija i dublje integracije. Veća Unija znači i snažniju Uniju. Istovremeno, pristupanje Crne Gore doprinijelo bi stabilnosti, povezanosti i konkurentnosti Evrope“, poručili su iz EK.

Prema predlogu novog dugoročnog budžeta EU, podrška državama članicama bi se sprovodila kroz planove zasnovane na rezultatima, koji pokrivaju oblasti poput regionalnog razvoja, poljoprivrede, socijalne politike i unutrašnjih poslova, uz isplate koje zavise od ispunjavanja dogovorenih koraka.

U istom duhu, finansijski paket za Crnu Goru, kako je objašnjeno, predviđa strukturisanu tranziciju sa pretpristupne pomoći na sredstva iz unutrašnjih fondova EU. To će obezbijediti kontinuitet, jačati sprovođenje i osigurati da su EU sredstva usmjerena na rezultate.

Sljedeći koraci

Evropska komisija je svoj predlog finansijskog paketa za Crnu Goru uputila Savjetu Evropske unije. Ovaj paket je predmet pregovora između EU i Crne Gore.

Na osnovu ovog finansijskog paketa, Komisija će Savjetu dostaviti i nacrt zajedničke pozicije o Poglavlju 33 – finansijske i budžetske odredbe.

Pozadina

Pregovori o pristupanju Crne Gore EU počeli su 29. juna 2012. godine. Do sada su otvorena sva 33 pregovaračka poglavlja, od kojih je 16 privremeno zatvoreno.

U maju 2026. godine uspostavljena je ad hoc radna grupa Savjeta EU zadužena za izradu Ugovora o pristupanju Crne Gore.

Pregovori o novom dugoročnom budžetu EU (Višegodišnji finansijski okvir – MFF) su u toku.