Deset država traži od EU da preispita novu cijenu emisije ugljenika na gorivo

Deset država, među kojima su Italija i Poljska, pozvalo je Evropsku uniju da preispita uvođenje nove cijene emisija ugljen-dioksida na gorivo, u okviru zasebne revizije evropskog tržišta ugljenika, navodi se u zajedničkoj izjavi u koju je Rojters (Reuters) imao uvid.

Njihovo protivljenje toj naknadi moglo bi da poremeti planove za izmjenu glavnog instrumenta klimatske politike Brisela – sistema trgovanja emisijama, poznatog kao ETS – i da ih suprotstavi državama koje podržavaju novu mjeru, poput Njemačke i Švedske.

Evropska komisija će u petak predložiti reviziju sistema trgovanja emisijama, koji obavezuje elektrane, fabrike, avio-kompanije i brodarske firme da plaćaju za emisije ugljen-dioksida.

U izjavi dostavljenoj Komisiji u utorak, deset država navelo je da bi reviziju trebalo iskoristiti i za preispitivanje nove cijene CO2, poznate kao ETS2, koju EU planira da uvede na goriva za grijanje i transport od 2028. godine.

„Evropski građani ne bi trebalo da se suočavaju sa novim klimatskim porezima u trenutnim ekonomskim i geopolitičkim okolnostima. Zato bi ETS2 trebalo direktno obuhvatiti revizijom i pažljivo ga preispitati“, navodi se u izjavi.

Dokument su potpisale Italija, Poljska, Bugarska, Kipar, Češka, Estonija, Grčka, Mađarska, Rumunija i Slovačka. One su takođe zatražile izmjene postojećeg tržišta ugljenika.

Između ostalog, pozvale su EU da industriji dodjeljuje više besplatnih dozvola za emisiju CO2, bez široko postavljenih uslova. Komisija je ranije nagovijestila da želi da dodjeljuje više besplatnih dozvola samo kompanijama koje pristanu da ulažu u dekarbonizaciju u Evropi.

Sukob oko mjere koja treba da podstakne prelazak na čistu energiju

Suočen sa protivljenjem vlada koje strahuju da bi novi porez na ugljenik povećao cijene goriva za potrošače, Brisel je već odložio njegovo uvođenje za godinu.

Zagovornici mjere tvrde da je ona ključna za ubrzavanje prelaska na čistija vozila i sisteme grijanja u domaćinstvima. Prihodi od naplate emisija CO2, prema njihovim navodima, bili bi ponovo uloženi u pomoć građanima da pređu na čiste tehnologije, čime bi se ublažio teret za potrošače.

Komisija je saopštila da ne želi dodatno da mijenja sistem prije njegovog početka primjene, kako bi kompanijama ostavila dovoljno vremena za pripremu.

Ipak, kada nacionalne vlade i poslanici Evropskog parlamenta budu pregovarali o izmjenama tržišta ugljenika i usvajali ih, moći će da predlože i sopstvene amandmane, uključujući one koji se odnose na ETS2.

Deset država potpisnica ima dovoljno glasova u sistemu odlučivanja EU da blokira amandmane kojima se protivi.