Nakon preseljenja u novi grad u Sjevernoj Karolini 2024. godine, Kuki (Cookie, pseudonim) je osjećala teret života u novoj sredini. Njen muž je često putovao zbog posla, a kao majka koja ostaje kod kuće sa sada četvorogodišnjom ćerkom, dani su bili „veoma iscrpljujući“. Pošto nije poznavala nikoga u novom gradu, okrenula se platformi Dženitor AI (Janitor AI), društvenom četbot sajtu poznatom po neograničenom fantazijskom igranju uloga. To je bilo „lijepo oslobađanje“, kaže Kuki za Forbes.

Kuki je odrasla uz fantazi i ljubavne romane. Njena majka ih je sakupljala. A Dženitor AI postao je jednostavan način da pobjegne od svakodnevne rutine. Kada bi joj ćerka zaspala tokom dana ili otišla na spavanje uveče, Kuki bi stvarala likove za „slow burn“ romanse sa detaljnim i često eksplicitnim opisima. Tu su Čarli (Charlie), cimer vukodlak-nudista; Markus (Marcus), vampir od dva metra koji voli mračne barove; i Grinvud (Greenwood) u Koloradu, izmišljeni grad u kojem ljudi žive zajedno sa natprirodnim „poluljudima“. Ispod romantike i mitologije čudovišta krije se društvena trulež. Nova glamurozna crkva koja prikriva operaciju trgovine organima, dok sumnjivi barovi služe kao mamac.

Milioni korisnika

Kuki je jedna od 2,5 miliona dnevnih, izuzetno posvećenih korisnika Dženitora. Platforma tvrdi da ima više od 15 miliona korisnika i 100 miliona mjesečnih posjetilaca. Prema kompaniji Similarweb, predstavlja desetu najpopularniju potrošačku AI aplikaciju.

Dženitor AI dio je rastućeg broja kompanija koje nude društvene četbotove sa izmišljenim ličnostima ili imitacijama stvarnih ljudi. Ova kategorija je veoma imerzivna. Korisnici vodećih AI aplikacija za igranje uloga provode prosječno 78 minuta dnevno na mobilnim aplikacijama, prema podacima firme Sensor Tower, gotovo koliko i na TikToku.

Ako zamišljate „AI romansu“ kao nespretne muškarce koji pokušavaju da zamijene bliskost tehnologijom, demografija Dženitora ruši taj stereotip. Kompanija procjenjuje da se između 70 i 80% korisnika identifikuju kao žene.

I ne nazivajte to pornografijom – iako sadržaj jeste eksplicitan i nije prikladan za posao, Dženitor AI sebe prvenstveno predstavlja kao zabavu, više nalik „HBO-u za vještačku inteligenciju“ ili platformi za interaktivnu fikciju, gdje čitalac istovremeno postaje i pisac.

„To je evolucija amaterskog romanopisca… ljudi koji nikada ne bi napisali knjigu sada mogu da stvore nešto mnogo dublje, interaktivnije i mnogo brže“, kaže osnivač platforme, 26-godišnji Jan Zoltkowski.

Uspon „romantasy“ žanra

Za Kuki to znači pisanje hiljada riječi priče likova u Google Docs i razmjenu ideja o klišeima i zapletima u privatnom Discord kanalu sa još pet kreatora Dženitor AI sadržaja.

Na taj način Dženitor AI predstavlja digitalnu evoluciju ljubavnih romana koje je Kuki oduvijek voljela, uz dodatnu komponentu zajednice. U ovom svijetu, strastveni čitalac može veoma lako postati i autor. Skoro 400.000 korisnika pridružilo se Discord serveru Dženitora. Stvaraju sopstvene podservere koji funkcionišu kao „spisateljske sobe“ za određene ukuse i svjetove priča. Najposvećeniji kreatori provode sate dnevno na sajtu, uče skriptovanje i CSS kako bi prilagodili profile. Neki prave vodiče od više stotina stranica za druge autore.

Dženitor AI koristi širi talas popularnosti „romantasy“ žanra – kombinacije fantastike i romantike – koji trenutno podstiče izdavačku industriju. Dok su kategorije poput publicistike oslabile, prodaja romantasy knjiga porasla je 50% tokom 2024. godine, zahvaljujući hit-serijalima autorki poput Rebeke Jaros (Rebecca Yarros, zmajevi) i Sare Džej Mas (Sarah J. Maas, vile). Najnovija knjiga Jaros, „Onyx Storm“, objavljena prošle godine, postala je najbrže prodavano izdanje za odrasle otkako kompanija Circana prati prodaju knjiga od 2004. godine. Fenomen je stigao čak i do fizičkih knjižara, podstičući otvaranje velikog broja knjižara sa romantičnom tematikom.

Sama ideja romantasy žanra dovoljna je da neke investitore iz Silicijumske doline učini nervoznim. Oni Dženitor AI svrstavaju u kategoriju „poročnih“ investicija, zajedno sa industrijama poput kanabisa i pornografije, u koje mnogi fondovi ne smiju da ulažu.

Oklijevanje kompanija

Međutim, Dženitor AI i njegovi investitori tvrde da je takva stigma površna.

„Ako razmislite o Redditu, Tumblru, X-u ili Snapchatu, svi su u svojim počecima imali mnogo veći procenat sadržaja koji nije bezbjedan za posao“, rekla je Mercedes Bent, suosnivačica investicionog fonda Premise i investitorka u Dženitor AI. „Tumblr i Reddit su u ranim danima imali više od 50% takvog sadržaja. Ali, suština tih platformi bila je novi način komunikacije“.

Kako kaže, seksualni sadržaj često ubrzava prihvatanje novih zabavnih platformi. Podsjeća na dugu istoriju tehnologija poput video-rekordera koje je prva prihvatila industrija za odrasle.

Bent smatra da investiciona zajednica često automatski odbacuje sadržaje namijenjene ženama. „Kroz istoriju postoji uporan obrazac. Ako nešto zadovoljava potrebe ili želje žena, to se nepotrebno kažnjava“, rekla je.

Postoji i praktičniji razlog zbog kojeg velike AI kompanije drže distancu. Pravni, regulatorni i moderacijski rizici. OpenAI je planirao da dozvoli erotsku fikciju za odrasle, ali je ranije ove godine odustao od toga nakon unutrašnjih neslaganja. Dženitor AI se nalazi u stalnoj trci sa korisnicima, koji neprestano pokušavaju da pomjeraju granice dozvoljenog sadržaja.

Problemi sa zakonom

Njihova detaljna pravila sadržaja predstavljaju mapu ovog sukoba i pokazuju kako korisnici mogu da postignu maksimalnu erotičnost, a da ipak ostanu unutar granica sadržaja koji formalno nije pornografski. Na primjer, pravila za digitalne avatare veoma su precizna. „Suptilno mokra“ odjeća i „preterano naglašene izbočine“ nisu dozvoljene. Dozvoljeno je da stidne dlačice „blago vire iz odjeće“. Seksualni sadržaj sa kućnim aparatima i drugim neživim predmetima je dozvoljen. Sa robotima takođe, pod uslovom da su dovoljno inteligentni da mogu da izraze pristanak.

Iako Forbes nije pronašao aktivne tužbe protiv Dženitora u SAD-u, njegov prethodnik, Karakter AI (Character AI), suočio se sa brojnim pravnim sporovima, uglavnom vezanim za djecu. (Dženitor AI ne dozvoljava registraciju osobama mlađim od 18 godina). Ove nedjelje država Pensilvanija tužila je Karakter AI tvrdeći da je pronašla četbotove koji se predstavljaju kao ljekari i nude recepte. Država Kentaki je ranije ove godine saopštila da Karakter AI iskorišćava djecu i izlaže ih seksualnom sadržaju. Iste godine je kompanija postigla nagodbu u tužbi zbog smrti četrnaestogodišnjeg korisnika koji je izvršio samoubistvo nakon razvijanja intenzivne emocionalne veze sa četbotom.

Od kriptovaluta do vještačke inteligencije

Zoltkowski, samouki inženjer iz Brizbejna u Australiji sa libertarijanskim pogledima, napustio je fakultet tokom prve godine kako bi radio za kripto-mjenjačnice Bitfinex i Bittrex. Nakon nekoliko godina počeo je da eksperimentiše sa ranim verzijama OpenAI GPT modela na EthDenver hakatonu početkom 2023. Brzo je postao strastveni korisnik platforme Karakter AI. Otkrio je da mu se dopadaju „grubi“ četbotovi zbog kojih je imao osjećaj da „nema kontrolu“ (jedan od omiljenih likova na Dženitoru je Nova Marino, ozloglašena šefica bande koja voli da ujeda svoje partnere).

Potom je Karakter AI pooštrio filtere kako bi blokirao erotski sadržaj, što je izazvalo bijes među najvjernijim korisnicima. Napustili su platformu u pokretu koji su nazvali „Veliki egzodus“. Nezadovoljan i ideološki motivisan, a istovremeno fasciniran vještačkom inteligencijom, Zoltkowski je odlučio da napravi alternativu koja bi dozvoljavala seksualne razgovore.

Uz pomoć AI, tvrdi da mu je trebalo samo tri nedjelje da napiše kod za početnu verziju sajta. Nazvao ga je Dženitor AI, jer se u latinskom jeziku ta riječ odnosi na čuvara koji posjeduje ključeve mnogih vrata.

Nagli rast

Dana 16. juna 2023. objavio je poruku na jednom od Reddit foruma posvećenih Karakter AI: „Hej, pokrećem sajt, pogledajte ga“.

Nekoliko dana kasnije, Dženitor AI postao je viralan na „BookTok“-u, uticajnoj TikTok zajednici ljubitelja romantike i fantastike. Platforma je dostigla milion korisnika za samo 21 dan.

Uspjeh je gotovo uništio projekat. Saobraćaj je naglo skočio, troškovi infrastrukture su porasli, a Zoltkowski kaže da je ubrzo dobio ogromne račune, uključujući fakturu od 180.000 dolara od kompanije Cloudflare za hosting i bezbjednost sajta.

A onda: neočekivani obrt. Martin Škreli (Martin Shkreli), kontroverzni biznismen poznat po enormnom povećanju cijena ljekova, kontaktirao je Zoltkowskog preko Discorda i obećao grafičke procesore i finansiranje u zamjenu za vlasnički udio. Očajan i možda pomalo naivan, Zoltkowski je pristao, ali se dogovor brzo raspao kada obećane uplate nikada nisu stigle. Na kraju je Dženitor AI spasila investicija fonda Sky9 Capital.

Prkos pravilima Silicijumske doline

Dženitor AI posluje sa „nevjerovatno niskim“ troškovima, kaže Zoltkowski. Toliko niskim da bi mnogi startapi ostali zatečeni. Kompanija ima samo tri stalno zaposlena radnika – svi muškarci, koji žive i rade zajedno u loft prostoru u SOMA četvrti San Franciska. (Kompanija angažuje i pojedine saradnike među kojima ima žena). Dvojica glavnih rukovodilaca – direktor Zoltkowski i operativni direktor Hugo Smit (Hugo Smith) imaju 26, odnosno 22 godine.

Čak i nakon investicione runde Serije A iz maja 2025. godine, koju je predvodio Khosla Ventures, Zoltkowski ne želi da otkrije koliko je novca kompanija prikupila. Radije govori o tome koliko štedljivo vode firmu. Iskustvo sa računom od 180.000 dolara ostavilo je trag.

„Nikada više ne želim da budem u takvoj situaciji“, rekao je Zoltkowski. „Ljudi ne shvataju koliko daleko novac može da stigne kada zaista optimizujete poslovanje. I zato pazimo na svaki dolar potrošen na računarsku obradu“.

Njegov metod je dijelom potraga za resursima, a dijelom vrhunski inženjering. Neprestano testira manje open-source modele koji mogu biti prilagođeni potrebama Dženitor AI roleplay sadržaja. Kaže da je ranije koristio modele kompanije Mistral. Trenutno eksperimentiše sa Gugl Džema (Google Gemma) modelima.

Velike uštede

Dženitor AI tvrdi da obrađuje oko 13 biliona tokena mjesečno uz trošak od oko 130.000 dolara. Pokretanje sličnog obima preko AWS-ovih najjeftinijih modela koštalo bi najmanje milion dolara. Korišćenje skupljih Anthropic modela moglo bi premašiti 50 miliona dolara, prema cijenama objavljenim na AWS sajtu.

Krajnji cilj je potpuna vertikalna integracija. Zoltkowski želi da Dženitor AI razvije sopstvene modele, jer su postojeći open-source modeli uglavnom optimizovani za programiranje, a ne za širok narativni raspon i promjenjivost koje zahtijeva erotsko igranje uloga.

„Na primjer, kod novih Gugl Džema modela primijetio sam da je određena vulgarna riječ praktično potisnuta u parametrima modela“, rekao je Zoltkowski. „Ali uspjeli smo da je vratimo u generisane odgovore. Tome i služi svo to fino podešavanje“.

Problemi rasta

Štedljivo poslovanje je zabavno – dok ne prestane da bude. Zoltkowski je uspijevao da drži troškove pod kontrolom vodeći Dženitor AI kao projekat iz strasti koji se oslanjao na donacije. Ali, kako je sajt prerastao u ogromnu platformu, pojavili su se problemi tipični za velike društvene mreže. Pravila, sprovođenje smjernica, pravni rizici i dosadan posao dosljednog upravljanja.

Nije iznenađenje što je najteži dio moderacija sadržaja. Velike AI kompanije izbjegavaju tržište erotskog roleplay-a upravo zato što predstavlja pravno minsko polje.

Fantazije su po prirodi često provokativne, a granica između kreativnog izražavanja i zabranjenog sadržaja može brzo postati nejasna. Eksplicitni seksualni sadržaj koji uključuje djecu predstavlja očiglednu crvenu liniju. Međutim, sajt takođe mora da odluči kako da postupa sa ekstremnim temama poput nekrofilije i kanibalizma između odraslih osoba koje pristaju na takav sadržaj.

To nije bilo lako. Ranije ove godine zajednica korisnika burno je reagovala zbog oslanjanja na volontere, umjesto plaćenih zaposlenih ili saradnika, za moderaciju sadržaja.

U januaru je jedan moderator dao ostavku i objavio kritiku sistema Dženitor AI. Tvrdio je da je moderacija bila „samo predstava“, sa svega dva ili tri volontera koji su upravljali ogromnim zaostatkom od oko 125.000 prijava incidenata. Autor je tvrdio da su pravila bezbjednosti primjenjivana nedosljedno, da alati za moderaciju nisu bili dovoljni i da su programeri često poništavali zabrane ekstremnog sadržaja kada bi se popularni kreatori privatno žalili.

Pritužbe

Ova pobuna narušila je gotovo mitski status koji je Zoltkowski – poznat kao „shep“ na Discordu – imao među korisnicima i koji je lično učestvovao u većem dijelu moderacije.

Dženitor AI je za Forbes saopštio da su tvrdnje bivšeg moderatora netačne i da kompanija ulaže mnogo u AI i ljudsku moderaciju. Međutim, u izvinjenju zajednici, operativni direktor Hugo Smit priznao je da kompanija mora profesionalnije da pristupi moderaciji.

„Nešto od ovoga je neizbježno. Poslujemo u pravno veoma nejasnom prostoru i još pokušavamo da utvrdimo gdje bi granice trebalo da budu“, napisao je.

Zoltkowski je na Discordu dodao da je „nekolicina“ tvrdnji netačna, ali da su „većinom pritužbe bolne upravo zato što su tačne“. Kompanija je od tada prestala da koristi volonterske moderatore.

Dok pokušava da Dženitor AI pretvori u ozbiljan biznis, Zoltkowski mora da pronađe ravnotežu između širenja kompanije i očuvanja slobodnjačkog duha koji je platformu i stvorio. Trenutno je sajt besplatan, ali tim razmatra uvođenje freemium pretplate.

Roblox za odrasle

Prije godinu Zoltkowski je napisao emotivnu poruku zajednici objašnjavajući zašto kompanija mora da uvede strožu kontrolu slika. Kako bi dobili podršku procesora za plaćanja i omogućili pretplate, platforma je morala da koristi slike koje se ne bi klasifikovale kao pornografske. Mnogi korisnici su to dočekali sa negodovanjem.

„Dženitor AI za nas nije samo sajt, već projekat iz strasti koji nam je donio mnogo radosti i kreativnosti dok gledamo kako ova nevjerovatna zajednica raste“, napisao je. „Molim vas da ostanete uz nas kroz ovo. Dženitor je naše zajedničko dijete i nijesmo spremni da ga pustimo“.

Kako Dženitor AI sazrijeva, Zoltkowski se kladi da platforma može prerasti u mejnstrim oblik zabave. Kaže da mu je cilj da napravi nešto slično gejming platformi Roblox, ali za odraslu publiku. Ako uspije, mogao bi postati tvorac novog interaktivnog medija koji su giganti poput OpenAI smatrali previše rizičnim.

Ipak, još nije stigao do tog cilja. Najprije mora da riješi najteži dio – da uvede pravila, kontrole i profesionalni nadzor koji dolaze sa velikim rastom, a da pritom ne odbije korisnike koji su upravo zato i došli na Dženitor AI, jer platforma u početku nije bila strogo kontrolisana.

Anna Tong, Forbes

Three Dudes Run The Biggest AI Romantic Fantasy Site For Women