Gugl podržao startap za nuklearnu fuziju koji cilja prvu komercijalnu elektranu u Evropi

Gugl (Google) je podržao njemačku kompaniju Proxima Fusion, koja želi da izgradi prvu komercijalnu elektranu na fuziju u Evropi, u investicionoj rundi vrijednoj 411 miliona eura, odnosno 468 miliona dolara, saopštila je danas kompanija, prenosi CNBC.

Nuklearna fuzija je proces spajanja dva atoma vodonika kako bi nastao jedan atom helijuma, pri čemu se oslobađaju ogromne količine energije.

Iako obećava obilje energije, ta tehnologija još nije komercijalno primijenjena, dok industrija nastoji da prevaziđe tehničke izazove. Sve postojeće nuklearne elektrane koriste fisiju, proces koji podrazumijeva cijepanje atoma.

Guglova investicija naglašava njegovo kontinuirano interesovanje za fuziju kao potencijalni dugoročni izvor obilne, stabilne energije bez emisije ugljenika, saopštila je Proxima, koja je dostigla procjenu vrijednosti od 2,7 milijardi dolara.

Investicionu rundu predvodili su XTX Ventures i East X Ventures, dok su RWE i Gugl učestvovali kao strateški investitori. U rundi su učestvovali i drugi fondovi rizičnog kapitala, među kojima su Plural, UVC Partners, Balderton i Cherry Ventures.

„Evropa se trka sa Sjedinjenim Državama i Kinom da prva dođe do fuzione elektrane“, naveo je u saopštenju Frančesko Šortino (Francesco Sciortino), suosnivač i izvršni direktor kompanije.

„Finansiranje Proxime pokazuje da Evropa ne samo da može da izmisli revolucionarne tehnologije, već i da oko njih izgradi globalno konkurentne kompanije“, dodao je.

„Investitori prepoznaju i hitnost i priliku u onome što radimo i podržavaju nas u razvoju energetske tehnološke kompanije za generacije koje dolaze.“

Šta je tehnologija stelaratorske fuzije?

Proxima razvija stelaratorsku tehnologiju, jedan od nekoliko pristupa fuziji, i nada se da će njen demonstrator fuzije – dokaz koncepta koji prethodi komercijalnoj elektrani – biti pokrenut početkom tridesetih godina ovog vijeka.

Kompanija je saopštila da je komercijalna elektrana planirana za kasnije tokom te decenije.

Kako se Proxima poredi sa američkim startapovima za fuziju

Iako je Proxima ubjedljivo najviše finansirani startap za fuziju u Evropi, američke kompanije koje rade na toj tehnologiji prikupile su znatno više novca.

Commonwealth Fusion Systems (CFS) prikupio je 863 miliona dolara u avgustu, čime je ukupno finansiranje kompanije poraslo na 2,9 milijardi dolara, prema podacima Dealrooma. Helion Energy, koji podržava Sem Altmen (Sam Altman), prikupio je prošlog mjeseca 465 miliona dolara, dok mu ukupno finansiranje iznosi 1,5 milijardi dolara.

Gugl je takođe investitor u CFS i u junu 2025. godine potpisao je ugovor o otkupu energije sa tom kompanijom, koji će stupiti na snagu kada njena prva komercijalna elektrana bude operativna.

„Fuzija ima ogroman potencijal kao izvor energije budućnosti: čista je, obilna i inherentno bezbjedna, a može se graditi gotovo bilo gdje“, navela je kompanija tada u blog objavi.

Ukazujući na prepreke koje još treba prevazići u razvoju te tehnologije, Gugl je dodao da bi fuzija mogla da promijeni svijet, ali da je njena komercijalizacija „izuzetno zahtjevna i da uspjeh nije zagarantovan“.