Antropik obustavlja pristup najnaprednijim AI modelima nakon naredbe američkih vlasti

Kompanija Antropik (Anthropic) saopštila je u petak da je privremeno obustavila pristup svojim najnaprednijim AI modelima nakon odluke američkih vlasti da ograniče njihovu upotrebu za strane korisnike zbog bezbjednosnih razloga.

Antropik je naveo da je dobio direktivu o kontroli izvoza kojom se nalaže obustava pristupa modelima Fable 5 i Mythos 5 za sve strane državljane, bez dobijanja detaljnih objašnjenja o razlozima bezbjednosne zabrinutosti, prenosi Rojters (Reuters).

Prema tumačenju kompanije Antropik, vlada smatra da postoji metoda zaobilaženja zaštitnih mjera, odnosno „džejlbrejka (jailbreak)“, koja bi mogla omogućiti korišćenje modela Fable 5 za identifikovanje ranjivosti u softveru.

Ova odluka dolazi u trenutku kada su se raniji sporovi između zvaničnika Trampove administracije i Antropika, koji se priprema za izlazak na berzu, počeli ublažavati u dijelu američke administracije.

Odnos kompanije sa vladom narušen je ranije ove godine nakon što je Antropik odbio da dozvoli američkoj vojsci korišćenje svojih AI modela za domaći nadzor i potpuno autonomne sisteme oružja. Vlada je kao odgovor stavila kompaniju na „crnu listu“ lanaca snabdijevanja, koja bi trebalo da stupi na snagu kasnije ove godine.

Ova mjera predstavlja i značajnu eskalaciju američkih napora da se ograniče AI kapaciteti stranih protivnika. Godinama su američke kontrole izvoza bile fokusirane na čipove i alate koji pokreću vještačku inteligenciju, a ne na ograničavanje samog pristupa AI modelima.

Antropik navodi da je vlada dostavila samo „verbalne dokaze o potencijalnom, uskom i ne-univerzalnom džejlbrejku“.

„Ne slažemo se da bi nalaz o uskom potencijalnom džejlbrejku trebalo da bude razlog za povlačenje komercijalnog modela koji koriste stotine miliona ljudi“, saopštila je kompanija.

Ova odluka i reakcija kompanije ukazuju na rastuće tenzije između AI developera i regulatora oko načina procjene rizika od takozvanih „ džejlbrejku“ metoda, odnosno tehnika za zaobilaženje zaštitnih mehanizama modela, navodi Rojters.

Još u srijedu Antropik je pozvao na jači nadzor AI industrije u SAD, uključujući mogućnost blokiranja modela sa neprihvatljivim rizicima. Međutim, kompanija tvrdi da nova odluka vlade ne prati principe fer i na činjenicama zasnovane regulacije.

Glavni informacioni direktor Pentagona, Kirsten Dejvis (Kirsten Davies), napisala je na mreži X da Ministarstvo odbrane podržava davanje prioriteta nacionalnoj bezbjednosti.

„Neke stvari su jednostavno važnije od profitnih ciklusa, klikbejt sadržaja i pred-IPO valuacija. Amerika na prvom mjestu. Uvijek“, navela je Dejvis.

Antropik je prošlog mjeseca povjerljivo podnio zahtjev za izlazak na američku berzu, približivši se rivalu OpenAI u trci za javno tržište kapitala.

Napredni sajber napadi

Ranije ove sedmice, Antropik je predstavio AI model pod nazivom Claude Fable 5, koji predstavlja novi nivo sposobnosti u okviru tzv. „Mythos-class“ sistema. Model dolazi sa zaštitnim mehanizmima koji zabranjuju njegovu upotrebu u rizičnim oblastima poput sajber bezbjednosti, što su neki korisnici kritikovali kao „preširoka ograničenja“, navodi kompanija.

Stručnjaci upozoravaju da bi Mythos modeli, u pogrešnim rukama, mogli značajno ubrzati sofisticirane sajber napade, posebno u sektorima poput bankarstva koji zavise od složenih, međusobno povezanih i često zastarjelih tehnoloških sistema.

Antropik navodi da je, zajedno sa američkom vladom i drugim partnerima, radio na bezbjednosnim procjenama prije lansiranja Fable modela, te da modeli konkurentskih AI kompanija pokazuju sličnu sposobnost otkrivanja manjih grešaka u kodu.

„Ukupan efekat ove odluke je da moramo naglo onemogućiti Fable 5 i Mythos 5 za sve korisnike kako bismo obezbijedili usklađenost. Pristup svim ostalim Antropik modelima neće biti pogođen“, saopštila je kompanija.

Dodaje da smatra da je došlo do „nesporazuma“ i da radi na što bržem vraćanju pristupa modelima.

„Ako bi se ovaj standard primijenio u cijeloj industriji, to bi praktično zaustavilo sve nove implementacije modela kod svih vodećih AI kompanija“, navela je kompanija.

AWS, cloud ogranak Amazona, saopštio je kasno u petak da je Antropik zatražio da se svim korisnicima u svim regionima ukine pristup ovim modelima.

Zvaničnik američkog Ministarstva trgovine potvrdio je da je izdata direktiva o kontroli izvoza kojom se zabranjuje pristup modelima Fable 5 i Mythos 5 stranim državljanima.

Din Bol (Dean Ball), bivši zvaničnik Bijele kuće koji je učestvovao u izradi AI akcionog plana administracije iz ljeta 2025, rekao je da naredba sugeriše da će svim „ne-amerikancima“ biti ograničen pristup najnovijim modelima, uključujući i one koji žive u SAD-u.

„To znači da ćete vjerovatno morati da dokazujete državljanstvo da biste koristili Antropik modele“, naveo je Ball.

Nekoliko ključnih ljudi u Antropiku, uključujući suosnivača Krisa Oloa (Chris Oloh), istraživača Andreja Karpathyja i filozofkinju Amandu Askell, rođeni su van Sjedinjenih Država. Rojers nije mogao da potvrdi njihovo državljanstvo, a portparol kompanije odbio je da komentariše da li bi takvo pravilo uticalo na njihove zaposlene.