Ovo su najveći milijarderi donatori na međuizborima u SAD – za sada

Deset najvećih milijarderskih donatora na američkim međuizborima već je dalo više od 734 miliona dolara, pokazuju federalni izborni podaci, dok poznati milijarderi poput Marka Andrisena (Marc Andreessen), Ilona Maska (Elon Musk), Džordža Sorosa (George Soros) i blizanaca Vinklvos ulažu desetine miliona dolara u federalne izborne trke.

(Međuizbori funkcionišu kao svojevrsni referendum o radu aktuelnog predsjednika i njegove administracije. Oni direktno odlučuju o tome koja će partija kontrolisati američki Kongres, što u velikoj mjeri oblikuje donošenje zakona u drugoj polovini predsjedničkog mandata).

Ključne činjenice

Milijarderi i kompanije koje kontrolišu čine gotovo sve najveće pojedinačne donatore u ovom izbornom ciklusu, prema rangiranjima koja su sastavili Njujork Tajms (The New York Times) i Vašington Post (The Washington Post).

Listu najvećih donatora dopunjuju neprofitne organizacije povezane sa republikancima i demokratama, kripto-kompanije Coinbase i Crypto.com, kao i platforma za sportsko klađenje DraftKings.

Mark Andrisen (Forbesova procjena bogatstva: 1,9 milijardi dolara): Andrisen, njegov poslovni partner Ben Horovic (Ben Horowitz) i njihov fond rizičnog kapitala Andreessen Horowitz donirali su zajedno 115,3 miliona dolara u ovom izbornom ciklusu, prema proračunu Tajmsa. Federalni izborni podaci pokazuju da je Andrisen lično dao oko 42,2 miliona dolara, pri čemu su najveći iznosi otišli političkim akcionim komitetima koji podržavaju kripto-industriju i vještačku inteligenciju, kao i Trampovom MAGA Inc.

Džordž Soros (Forbesova procjena: 7,5 milijardi dolara): Soros i njegov sin Aleks (Alex) najveći su demokratski donatori u ovom izbornom ciklusu. Porodica i organizacije koje kontrolišu dale su ukupno 103,7 miliona dolara super PAC-ovima povezanim sa demokratama, iako je stariji Soros lično donirao nešto manje od milion dolara demokratskim kandidatima i Odboru za kampanju demokratskih senatora.

Džef Jas (Jeff Yass, Forbesova procjena: 67,4 milijarde dolara): Milijarder blizak Trampu, koji je ranije javno podržavao TikTok, do sada je u međuizbore uložio 93,8 miliona dolara. Najveći pojedinačni iznos, 20 miliona dolara, otišao je super PAC-u koji podržava kandidaturu milijardera Viveka Ramasvamija (Vivek Ramaswamy) za guvernera Ohaja.

Ilon Mask (Forbesova procjena: 876 milijardi dolara): Najbogatiji čovjek u svijetu do sada je dao oko 90,5 miliona dolara, prvenstveno svom America PAC-u, kojem je, prema izvještajima, odobrio da potroši do 120 miliona dolara na neizvjesne trke za Senat i Predstavnički dom ove godine.

Ričard i Elizabet Ujlajn (Richard and Elizabeth Uihlein, zajednička Forbesova procjena: 7,7 milijardi dolara): Bračni par je već dugo poznat kao veliki donator republikanaca, a u ovom izbornom ciklusu zajedno su dali 70 miliona dolara republikanskim super PAC-ovima. Među njima su fondovi koji podržavaju izbore za pravosudne funkcije i Džesi Eben (Jessi Ebben), kandidatkinju za Predstavnički dom iz Viskonsina, koja je izgubila na stranačkim izborima.

Mirijam Adelson (Miriam Adelson, Forbesova procjena: 33,8 milijardi dolara): Supruga pokojnog kazino-magnata Šeldona Adelsona (Sheldon Adelson) do sada je potrošila približno 67,6 miliona dolara, od čega je 25 miliona otišlo Trampovom super PAC-u MAGA Inc., a 40 miliona za podršku republikancima u Predstavničkom domu i Senatu.

Kris Larsen (Chris Larsen, Forbesova procjena: 12,6 milijardi dolara): Suosnivač Ripple Labsa i njegova kompanija dali su ukupno 65,7 miliona dolara, prema Tajmsu, od čega je Larsen lično donirao 15,2 miliona. Novac Ripplea uglavnom je otišao super PAC-u Fairshake, koji podržava kandidate naklonjene kripto-industriji. Larsen, dugogodišnji donator demokrata, izdvojio je značajna sredstva i za političke komitete koji podržavaju čistu energiju i demokratske kandidate.

Pol Singer (Paul Singer, Forbesova procjena: 6,7 milijardi dolara): Donator blizak republikancima do sada je izdvojio 52,5 miliona dolara, uključujući 15 miliona za novoosnovani STW PAC Inc., koji izgleda u potpunosti finansira Singer i koji još nije trošio novac na međuizborne trke.

Kameron i Tajler Vinklvos (Cameron and Tyler Winklevoss, zajednička Forbesova procjena: 2,9 milijardi dolara): Blizanci koji su osnovali kripto-berzu Džeminaj (Gemini) usmjerili su ukupno 42,7 miliona dolara ka međuizborima. Obojica su lično dala po 16,1 milion dolara, uz dodatne donacije njihove firme Winklevoss Capital. Većina novca otišla je prokripto super PAC-u Digital Freedom Fund, Trampovom MAGA Inc. i fondovima koji podržavaju republikanske kandidate.

Ken Grifin (Ken Griffin, Forbesova procjena: 53,2 milijarde dolara): Milijarder i osnivač hedž fonda kritikovao je Trampovu administraciju, ali ipak snažno podržava republikance na međuizborima, dajući 32,2 miliona dolara PAC-ovima koji podržavaju njihove kandidate.

Ko je još među velikim donatorima

Predsjednik OpenAI-ja Greg Brokmen (Greg Brockman) i njegova supruga Ana takođe su među 20 najvećih donatora na međuizborima, prema Tajmsu. Zajedno su dali 50 miliona dolara Trampovom MAGA Inc. i jednom super PAC-u koji podržava razvoj vještačke inteligencije.

Iako je Brokmen na sudu sebe opisao kao milijardera, Forbes ga trenutno ne procjenjuje kao osobu sa bogatstvom većim od milijardu dolara.

Kompanija Koch Inc. milijardera Čarlsa Koha (Charles Koch) takođe je dala 35 miliona dolara, ali je Koh lično donirao tek oko 17.000 dolara super PAC-u svoje kompanije.

Ko još od milijardera daje velike iznose

Jedan od najvećih donatora Trampovom MAGA Inc. u ovom ciklusu je naftni milijarder Kelsi Voren (Kelcy Warren), koji je u februaru 2025. dao 25 miliona dolara predsjednikovom izbornom fondu, 12,5 miliona lično i isto toliko preko svoje kompanije Energy Transfer LP.

MAGA Inc. je dobio i višemilionske čekove od kreditora Meta Išbije (Mat Ishbia) i njegovih kompanija, osnivača Blackstonea Stivena Švarcmena (Stephen Schwarzman), kao i Keli Lefler (Kelly Loeffler) i njenog supruga Džefa Šprehara (Jeff Sprecher).

Nasljednik Estée Laudera Ron Loder (Ron Lauder), koji je prema izvještajima Trampu predložio ideju kupovine Grenlanda, dao je MAGA Inc. pet miliona dolara u martu 2025, iako se sada navodno povlači iz političkog finansiranja nakon decenija tokom kojih je bio jedan od najvećih republikanskih donatora.

Super PAC-ovi koji podržavaju kandidate za Kongres takođe privlače pažnju milijardera. Senate Leadership Fund, koji podržava republikanske kandidate, dobio je velike donacije od Švarcmena, Stiva Vina (Steve Wynn), Džuda (Jude) i Kristofera Rejesa (Christopher Reyes), kao i nasljednika Volmarta (Walmart) Roba i Džima Voltona (Jim Walton).

Mnogi od najvećih republikanskih milijarderskih donatora dali su novac i Congressional Leadership Fundu, koji podržava republikance u Predstavničkom domu, kao i ministar trgovine Hauard Latnik (Howard Lutnick).

Na demokratskoj strani, Senate Majority PAC dobio je podršku milijardera među kojima su filantrop Amos Hofšteter mlađi (Amos Hofstetter Jr.), menadžer hedž fonda Stiven Mandel (Stephen Mandel) i investitor u nekretnine Džordž Markus (George Marcus). Među donatorima su i Koni Balmer (Connie Ballmer), supruga milijardera Stiva Balmera (Steve Ballmer), suosnivač Netflixa Rid Hejstings (Reed Hastings) i guverner Ilinoisa Džej Bi Pricker (J.B. Pritzker).

Prema federalnim podacima, među milijarderima koji su u ovom izbornom ciklusu dali između 13 miliona i 26 miliona dolara nalaze se i bivši gradonačelnik Njujorka Majkl Blumberg (Michael Bloomberg), suosnivačica ABC Supplya Dajan Hendriks (Diane Hendricks) i osnivač Ameritradea Džej Džo Rikets (J. Joe Ricketts).

Šta treba pratiti

Očekuje se da će političke donacije dodatno rasti kako se izbori približavaju, a milijarderi bi mogli da ulože još desetine miliona dolara u najvažnije trke.

Puna slika njihove potrošnje neće biti poznata sve dok federalni izvještaji ne budu podnijeti nakon završetka izbora.

Šta još ne znamo

Ove brojke obuhvataju samo potrošnju na federalne izbore i ne uključuju donacije na nivou saveznih država.

Milijarderi su aktivni i u tim kampanjama. Posebnu pažnju privukao je referendum na Aljasci o sistemu preferencijalnog glasanja, u koji su se finansijski uključili Mask, Jas, Ujlajn, republikanski megadonator Timoti Melon (Timothy Mellon) i suosnivač Hilcorpa Džefri Hildebrand (Jefferey Hildebrand).

Milijarderi troše značajne iznose i kako bi spriječili uvođenje jednokratnog poreza na bogatstvo milijardera u Kaliforniji. Među njegovim najvećim protivnicima su suosnivač Alphabeta Sergej Brin (Sergey Brin), bivši izvršni direktor Gugla (Google) Erik Šmit (Eric Schmidt), investitor Piter Til (Peter Thiel) i suosnivač Stripea Patrik Kolison (Patrick Collison).

Veliki novac privlače i izbori za guvernere. Blumberg je, između ostalog, finansijski podržao guvernera Pensilvanije Džoša Šapira (Josh Shapiro), dok je Grifin podržao kandidata na Floridi Bajrona Donaldsa (Byron Donalds). Pricker, čije bogatstvo Forbes procjenjuje na 4,2 milijarde dolara, finansira sopstvenu kampanju za reizbor.

Na šta Trampov MAGA Inc. troši novac

Trampov super PAC MAGA Inc. prikupio je fond od oko 400 miliona dolara, uglavnom zahvaljujući bogatim donatorima. Brennan Center for Justice objavio je u februaru da je čak 96 odsto sredstava stiglo kroz donacije od najmanje milion dolara.

Ipak, još nije jasno na šta će sav taj novac biti potrošen. PAC je do sada iskoristio relativno mali dio sredstava, iako je podržao Darlin Grejem (Darline Graham) na stranačkim izborima.

Politiko (Politico) je prošlog mjeseca objavio da republikanski kandidati postaju nestrpljivi jer PAC ne raspoređuje novac niti jasno pokazuje kako planira da ga potroši.

Tramp je prošle sedmice rekao da planira da potroši „mnogo“ prikupljenog novca.

„Potrošiću veliki dio tog novca na kandidate za koje smatram da su dobri, republikanske kandidate“, rekao je novinarima 21. avgusta.

Atlantik (The Atlantic) je, međutim, objavio da predsjednik želi veliki dio novca MAGA Inc. da potroši i na intenzivnu reklamnu kampanju kojom bi promovisao sopstvene rezultate na funkciji predsjednika, a oglasi bi trebalo da međuizbore u velikoj mjeri predstave kao glasanje o njegovim političkim uspjesima.

Alison Durkee, Forbes

Here Are The Biggest Billionaire Donors In The Midterms—So Far