AI milijarderi sa Trampovog ručka do sada potrošili 145 miliona dolara na političke kandidate
Na manje od pet sedmica do međuizbora, strahovi od nekontrolisanih AI agenata koji bi mogli da hakuju sajtove i potencijalno izazovu katastrofalne posljedice prelili su se i u političku sferu.
Predsjednik Donald Tramp odgovorio je prošle sedmice okupljanjem elitne grupe vodećih američkih rukovodilaca iz AI industrije na dvosatnom ručku u Istočnoj sobi Bijele kuće.
Sjedeći pored Džensena Huanga (Jensen Huang) iz Envidije (Nvidia) i Ilona Maska (Elon Musk) iz SpaceX-a – dvojice od deset najbogatijih ljudi u svijetu – Tramp je govorio optimistično i pokazao kratak dokument na jednoj stranici kojim se AI kompanije pozivaju da same nadziru svoje najnaprednije modele.
Sporazum je nazvao „moralno obavezujućim“.
Samo šest od 14 milijardera koji su prisustvovali ručku zaista je potpisalo dokument: Mask, Huang, Mark Zakerberg (Mark Zuckerberg), Dario Amodei iz Antropika (Anthropic), Greg Brokmen (Greg Brockman) iz OpenAI-ja i Sundar Pičai (Sundar Pichai) iz Gugla (Google).
Među onima koji nijesu potpisali bili su Džef Bezos (Jeff Bezos) iz Amazona, Satja Nadela (Satya Nadella) iz Majkrosofta (Microsoft), Lisa Su iz AMD-a, kao i Aleks Karp (Alex Karp) i Šjam Sankar (Shyam Sankar) iz Palantira.
Leri Elison (Larry Ellison) iz Orakla (Oracle), poznati Trampov saveznik, nije prisustvovao ručku. Nije bio ni Sem Altmen (Sam Altman) iz OpenAI-ja, zbog događaja DevDay njegove kompanije.
Neki od prisutnih, posebno milijarder i suosnivač Antropika Dario Amodei, posljednjih mjeseci pozivali su na veće uključivanje države kako bi se usporio izuzetno brz razvoj najnaprednijih AI modela.
To se na ručku nije dogodilo. Naprotiv, Tramp je rizike od vještačke inteligencije ranije nazivao „prevarom“.
Istovremeno raste protivljenje javnosti AI-ju i data centrima, dok političari i ljevice i desnice sve češće zauzimaju kritičnije stavove prema toj tehnologiji tokom kampanje.
Republikanski blok potrošio znatno više
Za sada su ljudi bliski Trampu i republikancima, uglavnom oni koji zagovaraju slabiju regulaciju, potrošili znatno više od svojih protivnika.
Prema Forbesovoj analizi federalnih i državnih podataka o finansiranju kampanja, deset AI milijardera koji su prisustvovali ručku, zajedno sa Altmenom i Brokmenovom suprugom Anom (Anna), potrošilo je oko 145 miliona dolara tokom ovog izbornog ciklusa.
Ogromna većina, oko 119 miliona dolara, otišla je republikanskim kandidatima i odborima, uključujući i Trampa.
Najveći dio tog iznosa, 91 milion dolara, došao je od Maska.
Još četiri milijardera dala su najmanje po milion dolara, dok je njih pet dalo 100.000 dolara ili manje političkim odborima svojih kompanija.
Četvoro učesnika ručka – Huang iz Envidije, Nadela iz Majkrosofta, Nikeš Arora (Nikesh Arora) iz Palo Alto Networksa i Tom Braun (Tom Brown) iz Antropika, izgleda da u ovom izbornom ciklusu nijesu dali nikakve političke priloge.
Milioni kroz dvije velike AI PAC mreže
Van Maskove potrošnje, veliki dio novca usmjeren je kroz dvije mreže političkih odbora (Political Action Committee – PAC) povezane sa AI industrijom.
Prva je Public First Action, koju podržava Antropik i koja zagovara snažnije zaštitne mjere u oblasti vještačke inteligencije.
Druga je Leading the Future, koja lobira za politike povoljnije prema razvoju AI-ja.
Public First i dva povezana PAC-a prikupili su do sada 30 miliona dolara, uključujući milion od Amodeija i 2,4 miliona od zaposlenih u Antropiku.
Ostatak je uglavnom stigao iz neprofitnog ogranka mreže, organizacije Public First Action, koja spada u takozvane dark money grupe i ne mora da objavljuje identitet donatora.
Leading the Future i dva povezana PAC-a prikupili su znatno više – ukupno 78 miliona dolara.
Najveći donatori bili su investitori rizičnog kapitala Mark Andrisen (Marc Andreessen) i Ben Horovic (Ben Horowitz), sa ukupno 50 miliona dolara, kao i Greg i Ana Brokmen sa 25 miliona.
Još 500.000 dolara dao je investitor Ron Konvej (Ron Conway), 250.000 milijarder i suosnivač Palantira Džo Lonsdejl (Joe Lonsdale), a 100.000 dolara Perplexity AI, kompanija milijardera Aravinda Srinivasa (Aravind Srinivas).
Osim Brokmena, nijedan od tih donatora nije prisustvovao ručku.
Kako su se dijelile političke donacije
Dvije AI PAC mreže do sada su zajedno potrošile oko 59 miliona dolara, od čega je 30 miliona otišlo republikancima, a 29 miliona demokratama. (PAC je organizacija u SAD koja prikuplja i troši novac kako bi podržala ili se protivila političkim kandidatima, strankama ili određenim politikama. Kompanije, sindikati i interesne grupe često imaju svoje PAC-ove).
Leading the Future, koji podržava Brokmen, stao je iza 15 kandidata koji podržavaju veću bezbjednost AI-ja, 15 kandidata koji favorizuju razvoj ili blažu regulaciju i još 11 sa mješovitim ili nejasnim stavovima.
Antropik i Amodei su, s druge strane, uglavnom finansirali kandidate u skladu sa svojim javnim stavovima.
PAC kompanije i mreža Public First Action podržali su 21 kandidata koji zagovara strože bezbjednosne mjere, sedam kandidata koji podržavaju razvoj ili blažu regulaciju i 13 kandidata sa mješovitim ili nejasnim pozicijama.
Politički aktivni AI milijarderi za sada imaju prilično uspješan bilans.
Od više od 400 kandidata koje su oni ili njihovi povezani PAC-ovi podržali, 348 je prošlo na opšte izbore, uključujući 102 kandidata koji nijesu imali protivnika ili čiji su se protivnici povukli.
Samo 19 ih je izgubilo unutarstranačke izbore, dok je četvoro okončalo kandidature.
Sada je na biračima da odluče žele li da vlada uvede strožu regulaciju od one koja je stala na jednu stranicu papira potpisanu u utorak.
Kako AI milijarderi troše novac pred međuizbore
Ilon Mask (Elon Musk)
Ukupna potrošnja: 91 milion dolara
Neto bogatstvo: 981 milijarda dolara
Izvor bogatstva: Tesla, SpaceX
Bivši šef DOGE-a jedan je od najvećih političkih donatora u zemlji tokom ovog izbornog ciklusa.
Ispred njega su samo tandem Horovic-Andrisen, osnivač Saskehana (Susquehanne) Džef Jas (Jeff Yass) i demokratski megadonator Džordž Soroš (George Soros).
Veliki dio Maskovog novca otišao je njegovom prorepublikanskom America PAC-u, dok je ostatak usmjeren drugim kampanjskim odborima Republikanske stranke.
Posebno je podržao republikanskog kandidata za guvernera Ohaja i kolegu milijardera Viveka Ramasvamija (Vivek Ramaswamy), dok se njegov America PAC protivio progresivnom demokrati Abdulu El-Sajedu (Abdul El-Sayed) u trci za Senat u Mičigenu.
Mask je potpisao Trampov sporazum, ali njegov stav prema regulaciji AI-ja nije sasvim jasan.
U septembru je odgovorio na Amodeijevo pismo objavom na mreži X u kojoj je napisao da je „Dario u pravu“ i pozvao vodeće proizvođače modela – uključujući kineske kompanije – da međusobno testiraju modele kroz zajednički sistem za procjenu bezbjednosti.
Greg Brokmen (Greg Brockman)
Ukupna potrošnja: 25 miliona dolara, odnosno 50 miliona zajedno sa suprugom Anom
Neto bogatstvo: 25,5 milijardi dolara
Izvor bogatstva: OpenAI
Brokmen, najbogatiji novi član ovogodišnje Forbesove liste 400 najbogatijih Amerikanaca, dao je 12,5 miliona dolara Trampu bliskom PAC-u MAGA, Inc, a isti iznos donirala je i njegova supruga Ana.
Njih dvoje dali su isti iznos i organizaciji Leading the Future, PAC-u koji podržava „pro-AI“ kandidate i koji su počeli da finansiraju ubrzo nakon njegovog osnivanja u avgustu 2025.
Brokmen i investiciona firma Andreessen Horowitz pomogli su i u osnivanju tog PAC-a.
Brokmen je u ime OpenAI-ja potpisao sporazum sa ručka, obavezujući kompaniju na unutrašnje kontrole i spoljni nadzor.
U intervjuu za podkast prošlog mjeseca rekao je da bi eventualno usporavanje razvoja trebalo da se odnosi samo na najnaprednije laboratorije.
Navodno je kasnije odustao od obećanja da će Leading the Futureu dati dodatnih 25 miliona dolara nakon kritika zaposlenih u OpenAI-ju.
Kompanija je u junu saopštila da se Brokmenov angažman u PAC-u odvija „u ličnom svojstvu, a ne u ime kompanije“ i da OpenAI ne upravlja njegovim aktivnostima.
Aleks Karp (Alex Karp)
Ukupna potrošnja: 1,5 miliona dolara
Neto bogatstvo: 20,2 milijarde dolara
Izvor bogatstva: Palantir
Karp, koji je ranije bio veliki donator Kamale Haris (Kamala Harris) i demokrata, tokom ovog izbornog ciklusa pomjerio se udesno.
Oko 94% njegove političke potrošnje otišlo je grupama bliskim republikancima.
Neke od tih opklada nijesu bile uspješne: senator iz Teksasa Džon Kornin (John Cornyn) i senator iz Luizijane Bil Kasidi (Bill Cassidy) izgubili su republikanske predizbore.
Kada je riječ o regulaciji AI-ja, Karp se posebno fokusira na pravnu odgovornost kao „prvu liniju odbrane“ od nekontrolisane vještačke inteligencije.
U intervjuu za CNBC u septembru upozorio je na „neograničene rizike“ AI-ja i pozvao na „razumne smjernice“, kao i građansku i krivičnu odgovornost za kompanije koje svoje modele ne razvijaju bezbjedno.
Šjam Sankar (Shyam Sankar)
Ukupna potrošnja: 1,4 miliona dolara
Neto bogatstvo: 1,3 milijarde dolara
Izvor bogatstva: Palantir
Tehnološki direktor Palantira usmjerio je 99% svojih političkih donacija republikanskim kandidatima i grupama bliskim Republikanskoj stranci, bez većeg fokusa na samu debatu o AI-ju.
U februaru je na mreži X napisao da se „američkom narodu laže o AI-ju“ i kritikovao takozvane „doomere“, nazivajući AI „američkim pravom po rođenju“ koje bi trebalo da „smanji birokratiju i oslobodi ljudsku inicijativu“.
Dario Amodei
Ukupna potrošnja: milion dolara
Neto bogatstvo: 15,5 milijardi dolara
Izvor bogatstva: Anthropic
Amodei, jedan od glavnih zagovornika usporavanja razvoja najnaprednijih AI modela, dao je milion dolara organizaciji Public First, koja je dio mreže koja zagovara snažnije zaštitne mjere i očuvanje prava saveznih država da regulišu tehnologiju.
Antropik je ove godine dao i 40 miliona dolara neprofitnom ogranku Public First Action, ali je saopštio da je taj novac namijenjen javnoj edukaciji i politikama, a ne izbornoj potrošnji.
U septembru je Amodei objavio esej pod naslovom „Moramo usporiti razvoj na granici mogućeg“, u kojem je pozvao na sporiji razvoj modela, zajedničke bezbjednosne standarde i veću ulogu države u regulaciji.
Džef Bezos (Jeff Bezos)
Ukupna potrošnja: 15.000 dolara
Neto bogatstvo: 371,2 milijarde dolara
Izvor bogatstva: Amazon
Bezos je dao samo 10.000 dolara Amazonovom PAC-u i 5.000 dolara PAC-u svoje svemirske kompanije Blue Origin.
Oba PAC-a naginju republikancima.
Amazon je do sada 54% sredstava usmjerio republikancima, a 46% demokratama, dok je 61% potrošnje Blue Origina otišlo Republikanskoj stranci.
Lično, Bezos ima nijansiraniji stav prema AI regulaciji.
U junu je za CNBC rekao da podržava „razumne“ zakone.
Poredeći AI sa noževima, rekao je:
„Noževi su važni alati i da, s vremena na vrijeme neko ih zloupotrijebi. Ali rješenje nije da kažemo: ‘U redu, nema više data centara. Nema više noževa.’ To nije pametan pristup regulaciji.“
Sundar Pičai (Sundar Pichai)
Ukupna potrošnja: 10.000 dolara
Neto bogatstvo: 1,6 milijardi dolara
Izvor bogatstva: Alphabet
Izvršni direktor Gugla dao je 10.000 dolara PAC-u svoje kompanije, koji je sredstva prilično ravnomjerno raspoređivao demokratama i republikancima.
U intervjuu za Fox News prošlog novembra Pičai je podržao zaštitne mehanizme „na nacionalnom nivou“ i pozvao vladu da pronađe ravnotežu između ograničenja i konkurencije sa Kinom.
Sandžej Mehrotra (Sanjay Mehrotra)
Ukupna potrošnja: 7.100 dolara
Neto bogatstvo: 1,4 milijarde dolara
Izvor bogatstva: Poluprovodnici
Izvršni direktor proizvođača čipova Majkron (Micron) dao je 7.100 dolara PAC-u zaposlenih u kompaniji, koji je gotovo identične iznose usmjerio demokratama i republikancima.
Ukazujući na Majkronovu proizvodnju u SAD, Mehrotra je u avgustu rekao da će „američka AI budućnost biti izgrađena na memorijskim čipovima proizvedenim u Americi“.
Mark Zakerberg (Mark Zuckerberg)
Ukupna potrošnja: 5.000 dolara
Neto bogatstvo: 249,6 milijardi dolara
Izvor bogatstva: Facebook
Zakerberg je uglavnom ostao po strani tokom međuizbora i dao svega 5.000 dolara PAC-u zaposlenih u Meti.
Taj PAC je vrlo pažljivo raspoređivao sredstva između dvije stranke, dajući približno jednake iznose demokratama i republikancima.
Lično, Zakerberg je skeptičniji prema regulaciji i smatra da su konkurencija i moguća pravna odgovornost dovoljni da AI kompanije podstaknu na bezbjedno ponašanje.
Nakon što je potpisao Trampov sporazum, napisao je na mreži X da je „značajan pozitivan korak to što su lideri svih velikih američkih laboratorija pristali da uvedu snažne interne kontrole i više nivoa revizija i provjera“.
Lisa Su
Ukupna potrošnja: 5.000 dolara
Neto bogatstvo: 3,5 milijardi dolara
Izvor bogatstva: Poluprovodnici
Šefica AMD-a dala je 5.000 dolara PAC-u Semiconductor Industry Association, industrijske organizacije koja je najveći dio sredstava usmjerila republikancima.
Nakon što je grupa OpenAI agenata u julu napala open-source platformu Hugging Face, Su se založila za modele otvorenog koda i njihovu transparentnost i usprotivila ograničenjima njihovog razvoja.
Giacomo Tognini, Forbes
Trump’s AI Billionaire Lunch Dates Have So Far Spent $145 Million On Political Candidates