Ekonomisti ECB-a upozoravaju – vjerovatna je korekcija tržišta zbog AI-ja
Tržišna korekcija nakon snažnog rasta tehnoloških akcija u SAD vjerovatna je i mogla bi imati dalekosežne posljedice, jer su fiskalne i monetarne mjere za ublažavanje mogućeg uticaja na ekonomiju ograničene, objavila je Evropska centralna banka (ECB) na svom blogu u ponedjeljak.
Investitori već neko vrijeme pojačano ulažu u akcije tehnoloških kompanija na osnovu pretpostavki da će vještačka inteligencija iz korijena promijeniti svjetsku ekonomiju, što je tržišne vrijednosti najvećih tehnoloških kompanija sada podiglo daleko iznad istorijskog prosjeka.
„Ekonomska istraživanja o prethodnim tehnološkim revolucijama ukazuju na zabrinjavajući zaključak: korekcija trenutnih vrednovanja na tržištu akcija vjerovatna je“, navodi se u tekstu petoro ekonomista ECB-a, koji ne odražava nužno stavove te institucije, prenosi Rojters (Reuters).
Čak i ako tehnologija ostvari očekivane rezultate i dobit kompanija poraste, cijene akcija mogle bi pasti jer je teško ispuniti pretjerano optimistična očekivanja tržišta o rastu profita tih kompanija, navode ekonomisti ECB-a u blogu.
Pretjerani optimizam, oštriji pad
I psihološki trendovi ukazuju na korekciju, ističu autori. Pretjeranim optimizmom investitori podižu cijene na nivo iznad realnog, a kada optimizam splasne, cijene obično padaju i oštrije nego u racionalnom scenariju, objašnjavaju.
Kada je riječ o Evropi, tržišna korekcija u SAD predstavljala bi pitanje finansijske stabilnosti, budući da su evropska domaćinstva izložena akcijama takozvane „velike sedmorke“ – Alfabeta (Alphabet), Amazona, Epla (Apple), Meta Platformsa, Majkrosofta (Microsoft), Envidije (Nvidia) i Tesle – u vrijednosti od 440 milijardi eura. Približno jednaku izloženost tim akcijama imaju i penzioni fondovi i osiguravajuće kompanije.
„Teži scenario nije sama korekcija tržišta, već korekcija koja nastupa istovremeno sa širom tržišnom nestabilnošću koju kreatori politika ne mogu lako da ublaže: za razliku od ‘dot-com’ epizode, današnja početna pozicija ostavlja znatno manje prostora za smanjenje kamatnih stopa ili primjenu fiskalne politike radi ublažavanja posljedica“, navodi se u blogu ECB-a.
Iako se procjene vrijednosti akcija na evropskim berzama čine racionalnijim, kretanja evropskih tržišta usko su povezana sa kretanjima na američkim berzama, pa će i cijene domaćih akcija pasti, navode ekonomisti ECB-a, uz napomenu da tačno vrijeme korekcije „nije moguće unaprijed znati“.
„Takvi obrasci uspona i kraha mogu se utvrditi tek naknadno“, ističu autori.