SAD uvele sankcije turskoj banci kako bi pojačale pritisak na Iran
Američko Ministarstvo finansija uvelo je sankcije maloj turskoj investicionoj banci i dvjema njenim podružnicama, u okviru nastojanja administracije Donalda Trampa da pojača ekonomski pritisak na Teheran.
Na meti sankcija našli su se investiciona banka sa sjedištem u Istanbulu Golden Global Yatirim Bankasi Anonim Sirketi, kompanija za upravljanje imovinom Golden Global Portfoy Yonetimi Anonim Sirketi i kompanija za lizing Golden Global Varlik Kiralama Anonim Sirketi, saopštila je Kancelarija za kontrolu strane imovine (OFAC) američkog Ministarstva finansija, prenosi Rojters (Reuters).
Sankcijama su sva tri subjekta stavljena na OFAC-ovu listu posebno označenih državljana i blokiranih osoba (SDN), čime im je praktično onemogućen pristup finansijskom sistemu zasnovanom na američkom dolaru.
Ministarstvo finansija izdalo je i opštu licencu kojom se omogućava postepeno okončanje postojećih transakcija sa sankcionisanim subjektima.
Američki ministar finansija Skot Besent (Scott Bessent) rekao je u intervjuu za America’s Voice News da najnovija mjera praktično znači: „više ne poslujete“.
„I vjerovatno ćemo sljedeće sedmice sankcionisati još jednu banku, a lošim akterima u finansijskom sistemu poručujemo: ‘Znamo ko ste, vi znate ko ste, gotovo je, a naši saveznici nam u tome pomažu’“, rekao je Besent.
Golden Global Yatirim Bankasi je 35. najveća banka u Turskoj prema ukupnoj aktivi, pokazuju podaci baze TheBanks.EU. Njena ukupna aktiva iznosila je 2025. godine 25,02 milijarde turskih lira, odnosno oko 516,63 miliona dolara.
Banka nije odmah odgovorila na zahtjev za komentar.
SAD tvrde da je banka služila za transfer novca od iranske nafte
Američko Ministarstvo finansija saopštilo je da je Golden Global osnovan sa ciljem da omogući iranskoj mreži „bankarstva iz sjenke“ da prihode od prodaje nafte iz Kine prebacuje u Tursku, gdje bi ih mjenjačnice potom pretvarale u gotovinu i zlato.
Ministarstvo tvrdi i da je Golden Global svjesno nudio usluge korespondentnog bankarstva iranskim finansijskim institucijama, omogućavajući transakcije preko računa koje kontrolišu snage Kuds Iranske revolucionarne garde i njihovi posrednici.
Najnovija mjera dio je kampanje Trampove administracije za ekonomski pritisak na Teheran, šest mjeseci nakon početka američko-izraelskog rata sa Iranom, koji je podigao cijene energenata širom svijeta.
Besent, koji je prošlog mjeseca najavio „ekonomsku ofanzivu“ na iranske finansijske veze širom svijeta, rekao je da Vašington pokušava da primora Teheran da se vrati za pregovarački sto.
Prošle sedmice Vašington je preduzeo korake da, pozivajući se na Patriot Act, ograniči pristup transakcijama u američkim dolarima filijalama egipatske banke Banque Misr u Ujedinjenim Arapskim Emiratima zbog njihovog poslovanja sa Iranom.
Ta mjera, međutim, nije podrazumijevala pune sankcije OFAC-a protiv banke i nije se odnosila na sjedište Banque Misr niti na njene filijale u drugim državama.
Nove sankcije svake sedmice
Besent je u intervjuu za Reuters u nedjelju rekao da će Ministarstvo finansija vjerovatno svake sedmice uvoditi nove sekundarne sankcije, u početku prvenstveno usmjerene na banke, kao dio šire kampanje pojačavanja ekonomskog pritiska na Iran.
Stručnjak za sankcije Bret Erikson (Brett Erickson), upravljački partner kompanije Obsidian Risk Advisors, doveo je u pitanje efikasnost te mjere i upozorio da bi ona mogla izazvati odmazdu Teherana.
„Sankcionisanje Golden Globala neznatno će povećati pritisak na Iran. Ali nanijeti štetu Iranu i promijeniti ishod ovog rata dvije su veoma različite stvari“, rekao je Erikson.
„Ako ovaj pritisak ne može značajno da promijeni ekonomsku putanju rata, Vašington možda samo izaziva Iran i praktično ga podstiče na odmazdu koja bi mogla nanijeti mnogo veću štetu globalnoj ekonomiji“, zaključio je Erikson.