SAD kritikuju Evropu zbog izdvajanja za odbranu

Sjedinjene Američke Države tokom vikenda su u Singapuru uputile novu oštru kritiku svojim NATO saveznicima, ali su zapadnoevropski zvaničnici insistirali da je Alijansa i dalje otporna.

Govoreći na Shangri-La dijalogu, američki sekretar za odbranu Pit Hegset (Pete Hegseth) pohvalio je azijske partnere zbog povećanja izdvajanja za odbranu i bliskog usklađivanja sa Vašingtonom, u trenutku kada rastu tenzije sa Kinom, prenosi Rojters (Reuters).

„Kada se naši interesi poklapaju, djelujemo zajedno, odlučno i fokusirano“, rekao je. „Kada se naši interesi razilaze, prilagođavamo se pragmatično, bez drame ili moralizovanja. Mislim da bi Zapadna Evropa mogla to da uzme u obzir.“

„Evropa i NATO moraju donijeti neke velike odluke“, rekao je.

Administracija predsjednika Donalda Trampa više puta je optužila evropske vlade da nedovoljno ulažu u svoje vojske i da se previše oslanjaju na američku zaštitu, istovremeno pozivajući i Evropu i azijske saveznike da povećaju izdvajanja za odbranu na 3,5 odsto BDP-a.

Vašington je u maju najavio planove da povuče 5.000 vojnika iz Njemačke, a Tramp je zaprijetio izlaskom iz NATO-a.

Visoki zvaničnik NATO-a pokušao je da umanji značaj povlačenja američkih trupa, rekavši da je ono već bilo planirano i da kohezija Alijanse nije narušena.

„U zreloj alijansi, ako jedan saveznik, koji je u ovom slučaju glavni akter, treba da preusmjeri dio snaga negdje drugo, on to može da uradi, a ostali moraju biti sposobni da uskoče“, rekao je admiral Đuzepe Kavo Dragone (Giuseppe Cavo Dragone), predsjedavajući Vojnog komiteta NATO-a.

Nils Hilmer (Nils Hilmer), državni sekretar u njemačkom Saveznom ministarstvu odbrane, rekao je da Berlin ubrzava vojna ulaganja bez obzira na buduće američko raspoređivanje.

„Ono što sigurno znamo jeste da će u toj oblasti biti promjena“, rekao je. „Zato se spremamo da bezbjednost preuzmemo u svoje ruke.“

Evropski ministri iskoristili su forum i da uvjere azijske partnere da NATO ostaje kredibilan i izvan svog neposrednog susjedstva.

„Naš kredibilitet u Aziji zavisi i od naše otpornosti u Evropi, od odbrane Ukrajine pred ruskom agresijom“, rekla je francuska ministarka odbrane Katrin Votren (Catherine Vautrin) u obraćanju delegatima.

Drugi evropski ministri odbrane tvrdili su da su bezbjednosna područja sve više povezana.

„Euroatlantsko i indo-pacifičko područje postaju nerazdvojni“, rekao je Tore Sandvik, ministar odbrane Norveške, napominjući da se sjevernokorejske trupe bore u Ukrajini.

„SAD će biti angažovane na više područja“, rekao je.

Ipak, uprkos kritikama Pentagona, nekoliko američkih senatora i članova Predstavničkog doma reklo je da nastoje da uvjere evropske i azijske saveznike da imaju dvostranačku podršku Kongresa.

„Čula sam istu zabrinutost od svih, ne samo u regionu“, rekla je američka senatorka Tami Dakvort (Tammy Duckworth). „Zapravo, imam NATO saveznike koji su zabrinuti zbog američke posvećenosti Indo-Pacifiku.“

Ipak, među drugim delegatima i dalje postoji skepsa u vezi sa tempom kojim Evropa ulaže u kolektivnu bezbjednost.

„Evropa mora naučiti kako da postane igrač“, rekao je Pavlo Klimkin, nerezidentni viši saradnik Carnegie Endowmenta i bivši ukrajinski ministar vanjskih poslova. „Tu nema zaobilaženja. Ali to bi moglo biti izuzetno korisno za njihovo partnerstvo sa Sjedinjenim Državama, jer bi SAD poštovale takav evropski zamah.“