Putin preuzeo imovinu još pet evropskih kompanija u Rusiji
Ruski predsjednik Vladimir Putin potpisao je dekret kojim se nalaže prinudno preuzimanje imovine u Rusiji koja pripada francuskom proizvođaču podnih obloga Tarkett i još četiri evropske kompanije, čiji zajednički godišnji prihodi premašuju 50 milijardi rubalja (532 miliona eura).
Imovina je stavljena pod privremenu kontrolu kompanije za upravljanje Centre Capital, registrovane u februaru 2026. godine, prenosi Juronjuz (Euronews).
Kao njen izvršni direktor naveden je Marat Mirhajdarov (Marat Mirkhaydarov), bivši šef kabineta guvernera ruskog Zabajkalskog kraja, koji je 2025. napustio tu funkciju nakon povrede zadobijene tokom rata Rusije u Ukrajini.
Među pogođenim kompanijama proizvođači ambalaže i higijenskih proizvoda
Dekret obuhvata i proizvođača papirne ambalaže Kappa Rus, koji je ranije bio dio irske kompanije Smurfit Kappa, kao i proizvođača higijenskih proizvoda Ontex RU, koji pripada belgijskoj grupi Ontex.
Na listi su i Eviosys Packaging Kuban, proizvođač metalne ambalaže koji je dio američke kompanije Sonoco Products Company, kao i Menshen Packaging CIS, u vlasništvu njemačkog proizvođača plastičnih proizvoda Menshen.
Svih pet kompanija nastavilo je da posluje u Rusiji nakon početka ruske invazije na Ukrajinu u februaru 2022. godine.
Tarkett, koji prema svom godišnjem izvještaju za 2024. zauzima treće mjesto u svijetu po prodaji podnih obloga i predvodi tržište vinilnih podova, zadržao je dvije fabrike u Rusiji, od ukupno 34 proizvodna pogona širom svijeta.
Kompanija je takođe nastavila da plaća poreze u ruski budžet.
Prethodno preuzeta imovina Nestlea, Metroa i Auchana
Najnovije zapljene uslijedile su nakon niza sličnih poteza u septembru, kada je Putin stavio pod privremenu upravu rusku imovinu švajcarskog prehrambenog giganta Nestle, njemačkog lanca hipermarketa Metro, francuskog trgovinskog lanca Auchan i lanca prodavnica za opremanje i uređenje doma Leroy Merlin.
Ta imovina prenesena je na kompaniju LEV Management, osnovanu neposredno prije donošenja odluke, za koju su ruski mediji objavili da je povezana sa bezbjednosnim službama te zemlje.
Ubrzo nakon toga, pod privremenu upravu stavljen je i proizvođač plastičnih sistema za doziranje, u vlasništvu francuskog holdinga Aptar Europe Holding.
Predsjedničkim dekretom potpisanim u aprilu 2023. godine uspostavljen je mehanizam za takva preuzimanja, kojim je omogućeno uvođenje privremene uprave nad određenom imovinom stranih kompanija u Rusiji.
Zapadne vlade i međunarodni pravni stručnjaci opisali su ove poteze kao nezakonitu eksproprijaciju imovine.
Kompanije čija je imovina oduzeta u načelu mogu tražiti odštetu putem međunarodne arbitraže, na osnovu bilateralnih sporazuma o zaštiti investicija koje je Rusija potpisala sa državama članicama Evropske unije.
Međutim, sprovođenje arbitražnih odluka protiv Kremlja i institucija povezanih sa ruskom državom gotovo je nemoguće.
Prve kompanije pogođene dekretom iz 2023. bile su danski proizvođač piva Carlsberg i francuska mljekarska grupacija Danone.
Kremlj preuzimanja povezuje sa „neprijateljskim državama“
Portparol Kremlja Dmitrij Peskov direktno je povezao prenos imovine Nestlea i Auchana sa činjenicom da te kompanije dolaze iz država koje Moskva smatra „neprijateljskim“.
Izraz „neprijateljske države“ predstavlja zvaničnu oznaku ruske vlade koja se primjenjuje na sve članice Evropske unije, Sjedinjene Američke Države, Ujedinjeno Kraljevstvo i druge zemlje koje su uvele sankcije Rusiji nakon početka invazije na Ukrajinu 2022. godine.
Cilj takve politike je, između ostalog, da se te države odvrate od pružanja pomoći Kijevu.
Rusija je oduzimanje strane imovine djelimično predstavila kao odgovor na odluku Evropske unije da zamrzne približno 300 milijardi eura ruske državne imovine nakon početka invazije na Ukrajinu.