Poslije meda, meso, sirevi, jogurti: Slovenija u Briselu za jasnije označavanje porijekla hrane
Od 14. juna ove godine u Evropskoj uniji (EU) biće obavezno navođenje svih država porijekla meda, prema udjelima u mješavinama meda.
Umjesto dosadašnjih opštih oznaka, poput „mješavina meda iz EU i država van EU”, na ambalaži će morati jasno da bude naveden udio meda iz svake pojedinačne države. Potrošač će tako moći tačno da vidi da li proizvod sadrži, na primjer, 70 odsto meda iz Slovenije, 20 odsto meda iz Mađarske i 10 odsto meda iz Kine.
Pokretač izmjena Evropske direktive o medu, koja određuje pravila označavanja porijekla mješavina meda, bila je upravo Slovenija. Ona je 2020. godine, zajedno sa Portugalom, na sjednici Savjeta EU za poljoprivredu i ribarstvo predstavila inicijativu za označavanje tačnog porijekla meda.
Prethodna verzija direktive proizvođačima meda nametala je obavezu označavanja države porijekla meda, ali se u slučaju da je mješavina meda poticala iz više od jedne države članice ili treće zemlje, proizvod mogao označiti kao „mješavina meda iz država EU”, „mješavina meda iz država koje nijesu članice EU” ili „mješavina meda iz država članica EU i država koje nijesu članice EU”.
Na medu i mješavinama meda ubuduće će biti označene sve države porijekla, u opadajućem redosljedu prema udjelu. Svaka država članica moći će dodatno da usvoji izuzetak da se kod mješavina meda označavaju samo četiri države sa najvećim udjelom, ako ukupan udio meda iz te četiri države prelazi 50 odsto ukupne mješavine.
Sada je Poljoprivredno-šumarska komora Slovenije simbolično predala evropskoj poslanici Romani Tomc novu inicijativu za izmjenu evropskog zakonodavstva u oblasti označavanja porijekla hrane. Inicijativa će biti poslata Evropskoj komisiji i drugim državama članicama EU.
„Ako smo mogli da uspijemo kod meda, vjerujem da slično uređenje možemo postići i za svu ostalu hranu. Potrošač mora znati odakle hrana dolazi i na osnovu toga odlučiti šta će kupovati i jesti”, rekao je predsjednik Pčelarskog saveza Slovenije Boštjan Noč.
Na jogurtu porijeklo voća i mlijeka
„Trenutno uređenje omogućava da brojni miješani proizvodi – od viršli, salama, burgera i pašteta do pica, voćnih jogurta, sireva od miješanog mlijeka i gotovih jela – budu označeni samo opštim navodima, koji potrošaču ne otkrivaju stvarno porijeklo sirovina”, upozoravaju iz komore, koju vodi Jože Podgoršek.
Sada predlažu izmjenu i, kao kod meda, precizno navođenje država porijekla prema udjelima. „Umjesto opšte oznake porijekla ‘EU/van EU’, kod viršle bi jasno pisalo da proizvod sadrži, na primjer, 80 odsto svinjetine iz Slovenije i 20 odsto govedine iz Italije. Kod voćnog jogurta bilo bi navedeno porijeklo mlijeka i voća, kod pice porijeklo sira, šunke i paradajz sosa, a kod sira od miješanog mlijeka udjeli i porijeklo pojedine vrste mlijeka. Potrošač bi tako već na ambalaži mogao precizno da vidi stvarno porijeklo glavnih sastojaka proizvoda”, navode iz komore.
Andreja Lončar, Forbes Slovenija