Novi talas sajber napada na frižidere u evropskim supermarketima: „Sve je uništeno“

Supermarketi širom Evrope ponovo su se u ponedjeljak našli na meti sajber napada, tokom kojih je temperatura u rashladnim uređajima podignuta na više od 48 stepeni Celzijusa, što je dovelo do uništavanja prehrambenih proizvoda. Novi napadi uslijedili su svega nekoliko nedjelja nakon što su sličnim hakerskim upadima pogođene stotine supermarketa širom Francuske.

Prema više medijskih izvještaja objavljenih u ponedjeljak ujutro, napadi su, kako se čini, pogodili najmanje nekoliko desetina prodavnica u Švedskoj, Nizozemskoj, Belgiji, Irskoj, Luksemburgu i Estoniji.

Nadležni organi još nijesu utvrdili ko stoji iza napada, a nijedna hakerska grupa nije preuzela odgovornost.

Engla Ingval (Engla Ingwall), menadžerka prodaje u jednom supermarketu lanca ICA u Stokholmu, izjavila je u ponedjeljak za Rojters (Reuters) da je „sve uništeno“, nakon što su hakeri napali njihove zamrzivače i podigli temperaturu na 50 stepeni Celzijusa.

Evropski komesar za poljoprivredu Kristof Hansen (Christophe Hansen) ocijenio je da napad predstavlja „namjeran pokušaj da se poremeti naš lanac snabdijevanja hranom i naruši povjerenje potrošača“.

„Ponavljanje ovih sajber napada izaziva duboku zabrinutost“, rekao je Hansen.

Pojedini rashladni uređaji koji su bili meta napada u ponedjeljak koristili su istu tehnologiju, odnosno softver danske kompanije Danfoss, kao i uređaji napadnuti prošlog mjeseca u francuskim supermarketima, objavio je Rojters.

Katrin Egers (Katrien Eggers), portparolka belgijskog Centra za sajber bezbjednost, izrazila je zabrinutost zbog sve većeg broja sajber napada.

„Svi informacioni sistemi potencijalno su ranjivi, a vještačka inteligencija sada može da se koristi za uspješno iskorišćavanje tih slabosti, naročito kada je koriste sofisticirani napadači“, rekla je Egers.

Koji su supermarketi bili na meti?

Sajber napadi pogodili su više trgovačkih lanaca u nekoliko evropskih država.

Prema Rojtersu, među pogođenima su grupacije Ahold Delez (Ahold Delhaize) i Kolrajt (Colruyt) u Belgiji i Luksemburgu, pri čemu je Kolrajt prijavio probleme u pet prodavnica.

Napadnuto je i 13 prodavnica lanca SuperValju (SuperValu) u Irskoj, 15 Kerfur (Carrefour) prodavnica u Belgiji i sedam Kup (Coop) supermarketa u Švedskoj, objavio je Rojters.

Švedski trgovački lanac ICA saopštio je da je „ograničen broj prodavnica pogođen incidentom tokom noći“.

Na meti i Ikea

Najmanje jedna prodavnica švedskog trgovca namještajem Ikea, poznatog i po svojim ćuftama i drugim prehrambenim proizvodima, takođe je bila meta sajber napada, potvrdila je kompanija za više medija.

Napad je pogodio jednu lokaciju u Belgiji, a portparol Ikee rekao je da kompanija „ne može isključiti mogućnost da su pogođene i dodatne lokacije, dok se istraga nastavlja“.

Slični napadi u Francuskoj izazvali milionske gubitke

Novi talas sajber napada uslijedio je nekoliko nedjelja nakon što su stotine prodavnica prehrambenih proizvoda u Francuskoj bile pogođene sličnim incidentom.

Ni u tom slučaju počinioci nijesu identifikovani, niti je bilo koja hakerska grupa preuzela odgovornost.

U oktobru su hakeri na sličan način podigli temperaturu u rashladnim uređajima velikih trgovačkih lanaca, uključujući Kerfur, Monopri (Monoprix), Intermarše (Intermarché) i Kooperativ I (Coopérative U).

Zbog toga je propala hrana, a pogođene prodavnice pretrpjele su značajne finansijske gubitke.

Izvršni direktor trgovačke grupacije Intermarše Tijeri Kotijar (Thierry Cotillard) izjavio je da bi šteta mogla iznositi „milione eura“.

Kompanija Le Musketer (Les Mousquetaires), koja je vlasnik lanca Intermarše, saopštila je za CNBC da očekuje gubitke od „nekoliko miliona eura“.

Pojedini stručnjaci za sajber bezbjednost upozorili su na ranjivosti tehnologije koja se koristi u rashladnim uređajima.

Istraživači kompanije za sajber bezbjednost Claroty još su u avgustu, u posebnom izvještaju, upozorili na bezbjednosne propuste u Danfossovoj tehnologiji.

Međutim, naveli su da je kompanija te nedostatke otklonila ažuriranjem softvera.

Još nije jasno da li je vještačka inteligencija korišćena za izvođenje najnovijih napada.

Ipak, globalni direktor Interpola za informacionu bezbjednost Bjorn R. Vatne (Bjorn R. Watne) izjavio je ranije ovog mjeseca za CNBC da vještačka inteligencija povećava „brzinu i obim“ sajber napada.

Prema njegovim riječima, ta tehnologija omogućava hakerima da jednostavnije i istovremeno napadaju veći broj žrtava.

Conor Murray, Forbes

New Wave Of Refrigerator Cyberattacks Roils European Supermarkets: ‘Everything Is Destroyed’