Vaterlo i revolucija: Fon der Lajen i Kosta otkrili omiljene pjesme Evrovizije

To je veliki, blještavi godišnji događaj koji bi trebalo da okupi Evropljane ispred televizora. Ali, van scene, Pjesma Evrovizije ima i jasno prepoznatljivu političku stranu, piše Politiko (Politico).

Dok teku pripreme za subotnje finale u Beču, lideri EU, i nacionalni emiteri, kažu da to dobro znaju.

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen (Ursula von der Leyen) rekla je za Politko da je najprepoznatljivija evrovizijska pjesma svih vremena hit grupe ABBA iz 1974. godine, „Waterloo”. Švedski klasik bio je „više od pobjedničke pjesme Evrovizije”, kazala je ona, „postao je dio evropskog kulturnog nasljeđa i lansirao jednu od najpoznatijih pop grupa u istoriji”.

Pjesma koja je „najviše pogađa”, nastavila je njemačka političarka, jeste „Ne partez pas sans moi” Selin Dion (Céline Dion), koja je 1988. pobijedila za Švajcarsku. „Kakav glas, kakva emocija.” Od novijih pjesama, dodala je: „Mislim da je energija u pjesmi ‘Euphoria’ Lorin (Loreen) iz 2012. bez premca!” Ta pjesma je pobijedila za Švedsku, a Lorin je ponovo osvojila takmičenje 2023. godine.

Portparol predsjednika Evropskog savjeta Antonija Košte (António Costa) rekao je da je njegova omiljena evrovizijska pjesma portugalska šansona iz 1974. „E depois do adeus” Paula de Karvalja (Paulo de Carvalho). Iako pjesma nije pobijedila na takmičenju, postala je himna Revolucije karanfila samo tri sedmice kasnije, čime je započeta demokratska tranzicija Portugala.

Predsjednica Evropskog parlamenta Roberta Metsola i visoka predstavnica za spoljne poslove i bezbjednosnu politiku Kaja Kalas (Kaja Kallas) nijesu odgovorile na zahtjev da navedu svoje omiljene evrovizijske pjesme.

Nakon pada Gvozdene zavjese, učešće baltičkih država, Poljske i Ukrajine na Evroviziji smatralo se simbolom jedinstva kontinenta. Kijevska pjesma iz 2016. godine, „1944” Džamale (Jamala), pobijedila je na takmičenju sa stihovima na krimskotatarskom jeziku, koji svjedoče o deportaciji njene prabake sa poluostrva u Staljinovo vrijeme. Krim je pod nezakonitom ruskom okupacijom od 2014. godine.

Evroviziju tradicionalno prate zabave i zajednička gledanja koja organizuje diplomatski kor u Briselu – prošle godine je, na primjer, predstojeće dansko predsjedavanje Savjetom EU organizovalo zajednički prijem sa ambasadom Švajcarske. Ove godine, međutim, atmosfera je znatno prigušenija.

Španija, Nizozemska, Irska, Island i Slovenija bojkotuju takmičenja zbog učešća Izraela, koji ove godine predstavlja Noam Betan (Noam Bettan). U Briselu je u utorak održan događaj „Ujedinjeni za Palestinu”, najavljen kao alternativa Evroviziji.

Betan je govorio o svom „šoku” nakon što je njegov polufinalni nastup u utorak veče bio ometen zvižducima i povicima protesta. Prema izraelskim zvaničnicima, uoči takmičenja na internetu su objavljene desetine hiljada antisemitskih objava.

Miki Zohar, izraelski ministar kulture i sporta, rekao je da su pozivi na bojkot „sramotni i licemjerni”. Takmičenje je, kako je kazao, „proslava muzike, kulture i bratstva među narodima, a ne platforma za prikupljanje političkih poena”.

Prema kladionicama, finska pjesma „Liekinheitin” favorit je za pobjedu u velikom finalu u subotu, a pobjednika biraju nacionalni žiriji i publika.