SpaceX u pregovorima o spajanju s drugim Maskovim kompanijama uoči izlaska na berzu

Kompanija SpaceX razmatra dogovore sa drugim firmama milijardera Ilona Maska (Elon Musk), dok investitori analiziraju moguće kombinacije između svemirske industrije, autonomne vožnje i vještačke inteligencije kako bi procijenili koji bi spoj imao najviše smisla.

Proizvođač raketa vodi razgovore o spajanju sa kompanijom za vještačku inteligenciju xAI uoči velikog izlaska na berzu planiranog za ovu godinu, objavio je Rojters (Reuters). Prema navodima osobe upoznate s razgovorima i dva regulatorna podneska, takva kombinacija bi pod jednim krovom objedila Maskove rakete, satelite Starlink, društvenu mrežu X i čet-bot Grok.

Rojters nije mogao da utvrdi vrijednost potencijalnog dogovora, njegov vremenski okvir niti glavni motiv.

Prema izvještaju Blumberga (Bloomberg), SpaceX razmatra i mogućnost spajanja s Maskovim proizvođačem električnih vozila Tesla.

„Mislim da je veoma vjerovatno da xAI završi s jednom od ove dvije strane“, rekao je Džin Manster (Gene Munster), akcionar Tesle i upravljački partner investicionog fonda Deepwater Asset Management, koji ulaže u xAI.

Mask, najbogatija osoba u svijetu, izvršni je direktor SpaceX-a i AI kompanije xAI, koja kontroliše društvenu mrežu X. Takođe vodi Teslu, kompaniju za izgradnju tunela The Boring Company i neurotehnološku firmu Neuralink.

„Za Ilona je najvažnije da ima ogromnu viziju, nešto što je daleko ispred svog vremena i u šta on ulazi veoma rano“, rekao je Manster. Kao posebno privlačan scenario naveo je mogućnost da Tesla preuzme xAI, što bi unaprijedilo planove proizvođača električnih vozila u oblasti robotike i autonomne vožnje.

Platforma za predviđanja Polymarket je kasno u četvrtak procijenila vjerovatnoću spajanja SpaceX-a i xAI-ja do sredine godine na 48 odsto, dok je šansa za spajanje Tesle i xAI-ja procijenjena na 16 odsto.

Mask, SpaceX, xAI i Tesla nijesu odgovorili na zahtjeve za komentar. Akcije Tesle porasle su tri odsto u trgovanju nakon zatvaranja berze.

SpaceX planira izlazak na berzu tokom ove godine, uz procijenjenu vrijednost iznad bilion dolara, navode Rojters i drugi mediji. Riječ je o najvrijednijoj privatnoj kompaniji u svijetu, sa procjenom od oko 800 milijardi dolara nakon nedavne privatne prodaje akcija. Kompanija xAI je u novembru procijenjena na 230 milijardi dolara, objavio je Vol strit džurnal (Wall Street Journal), dok tržišna kapitalizacija Tesle iznosi oko 1,4 biliona dolara.

Za SpaceX, veliki dogovor bi mogao da zakomplikuje izlazak na berzu, ali i da doda zamah naporima za lansiranje data-centara u orbitu – ključnom cilju u sve intenzivnijoj trci u oblasti vještačke inteligencije sa konkurentima poput OpenAI-ja, Mete Platforms i Alfabetovog (Alphabet) Gugla (Google).

Pojedini akcionari Tesle već dugo zagovaraju objedinjavanje Maskovih kompanija. Blumberg je ranije izvijestio da su investitori gurali ideju spajanja SpaceX-a i Tesle.

„Mask ima previše odvojenih kompanija“, rekao je Denis Dik (Dennis Dick), glavni tržišni strateg kompanije Stock Trader Network. „Jedna od glavnih rizičnih teza za Teslu jeste da se Mask previše rasipa. Kao akcionar Tesle, pozdravljam dalju konsolidaciju.“

U slučaju spajanja SpaceX-a i xAI-ja, akcije xAI-ja bile bi zamijenjene za akcije SpaceX-a. Dva pravna subjekta osnovana su u saveznoj državi Nevadi kako bi se taj proces olakšao, navela je osoba upoznata s pregovorima, koja je tražila anonimnost zbog povjerljivosti razgovora.

Regulatorni podnesci pokazuju da su ti subjekti osnovani 21. januara, ali ne navode njihovu tačnu namjenu niti ulogu u potencijalnom dogovoru. U jednom od njih kao upravljački članovi navedeni su SpaceX i njegov finansijski direktor Bret Džonsen (Bret Johnsen), dok je u drugom Džonsen naveden kao jedini zvaničnik.

Džonsen nije odgovorio na zahtjev za komentar.

Prema navodima osobe upoznate s pregovorima, pojedinim rukovodiocima xAI-ja mogla bi biti ponuđena mogućnost da umjesto akcija SpaceX-a dobiju gotovinu. Konačni sporazum još nije potpisan, a vremenski okvir i struktura dogovora i dalje su promjenjivi.

Data-centri u svemiru

Obrada vještačke inteligencije u svemiru, pogonjena solarnom energijom, ima za cilj smanjenje troškova generisanja računarske snage potrebne za pokretanje i treniranje AI modela poput xAI-jevog Groka. Kompanija Blue Origin milijardera Džefa Bezosa (Jeff Bezos) najavila je izgradnju mreže od hiljada satelita velikog kapaciteta, dok Gugl istražuje svemirske data-centre u okviru projekta Suncatcher.

Govoreći prošle sedmice u Davosu u Švajcarskoj, Mask – čije se vremenske procjene često ne ostvare – rekao je da će „najjeftinije mjesto za smještaj vještačke inteligencije biti svemir. I to će biti tačno za dvije godine, možda najkasnije za tri“.

Ipak, izgradnja data-centara u svemiru nosi visok rizik, s obzirom na to da se AI tehnologija razvija brzo i nepredvidivo. Analitičari i rukovodioci postavljaju pitanje da li su očekivane uštede u potrošnji energije vrijedne troškova prilagođavanja sistema za rad u svemirskim uslovima, navodi Rojters.

Uključivanje xAI-ja moglo bi dodatno ojačati poziciju SpaceX-a u dobijanju ugovora s Pentagonom, koji nastoji da ubrza primjenu vještačke inteligencije u vojnim mrežama, smatra Kejleb Henri (Caleb Henry) iz konsultantske kuće Quilty Analytics.

Američki ministar odbrane Pit Hegset (Pete Hegseth) ovog mjeseca je posjetio SpaceX-ovu razvojnu bazu Starbase u Teksasu, gdje je rekao da će xAI-jev jezički model i platforma Grok biti integrisani u vojne mreže kao dio „strategije ubrzanja vještačke inteligencije“, s ciljem bržeg donošenja vojnih odluka i planiranja.

Kompanija xAI ima ugovor vrijedan do 200 miliona dolara za isporuku Grok proizvoda Pentagonu. Kroz xAI, Mask u Memfisu, u saveznoj državi Tenesi, gradi superračunar za obuku AI modela pod nazivom Colossus.

Sistemi Starlink i njegova bezbjednosna varijanta Starshield već se u velikoj mjeri oslanjaju na vještačku inteligenciju, uključujući automatizovane manevre satelita u orbiti. Starshield, u okviru ugovora s američkom obavještajnom agencijom, gradi mrežu stotina povjerljivih satelita opremljenih senzorima, za koje se široko očekuje da će koristiti AI za praćenje pokretnih meta na Zemlji.

Najnovije spajanje Maskovih kompanija

Mask već ima iskustvo u objedinjavanju biznisa. Godine 2016. iskoristio je Tesline akcije za kupovinu kompanije za solarnu energiju SolarCity. Prošle godine integrisao je društvenu mrežu X u xAI kroz razmjenu akcija, čime je AI startapu obezbijeđen pristup podacima i distribuciji mikrobloging platforme.

Prema pisanju Vol strit džurnala, xAI je prošle godine dobio i obavezu ulaganja od dvije milijarde dolara od SpaceX-a, kao dio runde prikupljanja kapitala vrijedne pet milijardi dolara.

Ovog mjeseca xAI je prikupio 20 milijardi dolara u proširenoj Seriji E finansiranja, premašivši prvobitni cilj od 15 milijardi dolara, uz procjenu vrijednosti od 230 milijardi dolara. Takođe je u srijedu dobio obavezu ulaganja od oko dvije milijarde dolara od Tesle.

Ros Gerber (Ross Gerber), izvršni direktor kompanije Gerber Kawasaki Wealth and Investment Management i investitor u Teslu i xAI, rekao je da može da zamisli „brak“ Maskovih kompanija.

„To je kao gomila precijenjenih kompanija koje se spajaju u jednu veliku, precijenjenu zbrku koju vodi Ilon. Ali sada je to čista investiciona priča. Kao da kažete: želite da investirate u Ilona? Izvolite, dobijate sve ovo. I zapravo je mnogo privlačnije kao investicija“, rekao je Gerber.