Španija optužila Durova da „širi laži“

Španija je optužila Pavela Durova (Pavel Durov) da „širi laži“ i pokušava da potkopa demokratske institucije, nakon što je osnivač Telegrama iskoristio aplikaciju za razmjenu poruka kako bi napao planove španske vlade da uvede zabranu društvenih mreža za mlađe od 16 godina i da tehnološke kompanije pozove na odgovornost za sadržaj koji je štetan.

Nesvakidašnja javna intervencija Durova – koja je uslijedila dan nakon što je Ilon Mask (Elon Musk) španskog premijera Pedra Sančeza (Pedro Sánchez) nazvao „pravim fašističkim totalitaristom“ zbog predloženih mjera – pokazuje koliko brzo rastu tenzije između evropskih vlada i moćnih globalnih tehnoloških lidera, piše Gardian (Guardian).

U opštoj poruci poslatoj svim korisnicima Telegrama u Španiji, u srijedu popodne, ruski tehnološki preduzetnik optužio je vladu Sančeza da „gura opasne nove propise koji prijete vašim internet slobodama“, dodajući da bi mjere mogle pretvoriti Španiju „u državu nadzora pod izgovorom ‘zaštite’“.

Durov je tvrdio da bi obavezna provjera starosti predviđena zakonodavstvom postavila presedan za praćenje „identiteta SVAKOG korisnika, podrivajući anonimnost i otvarajući vrata masovnom prikupljanju podataka“. Takođe je rekao da bi uvođenje odgovornosti tehnoloških rukovodilaca za nezakonit, štetan ili sadržaj sa govorom mržnje, podstaklo „pretjeranu cenzuru“ i navelo platforme da „brišu sve što je iole kontroverzno kako bi izbjegle rizike, ućutkujući političko neslaganje, novinarstvo i svakodnevna mišljenja“.

Izvori u španskoj vladi uzvratili su poručivši da je poruka Durova milionima korisnika bez presedana bila osmišljena da uruši povjerenje u institucije i da pokazuje potrebu da se društvene mreže i aplikacije za razmjenu poruka regulišu.

„Osnivač Telegrama Pavel Durov iskoristio je svoju neograničenu kontrolu nad aplikacijom da pošalje masovnu poruku svim korisnicima u Španiji, šireći nekoliko laži i iznoseći nelegitimne napade na vladu. Ovo je prvi put da se tako nešto desilo u istoriji naše zemlje“, naveli su.

„Španci ne mogu da žive u svijetu u kojem strani tehnološki oligarsi mogu po volji da zatrpavaju naše telefone propagandom samo zato što je vlada najavila mjere za zaštitu maloljetnika i sprovođenje zakona.“

Durov je hapšen u Parizu u avgustu 2024. u okviru istrage o navodima koji uključuju prevaru, trgovinu drogom, organizovani kriminal, promovisanje terorizma i sajber-nasilje. Bio je zadržan zbog sumnje da nije preduzeo korake da suzbije navodno kriminalno korišćenje svoje platforme, a na kraju je optužen za 12 krivičnih djela. Kasnije je pušten uz sudski nadzor i negirao je sve optužbe, nazivajući hapšenje „pravno i logički apsurdnim“ i navodeći da istražioci „muku muče da nađu bilo šta što je on ili Telegram uradili pogrešno“.

Nakon hapšenja, Telegram je saopštio da njegov izvršni direktor „nema šta da krije“ i da je „apsurdno tvrditi da su platforma ili njen vlasnik odgovorni za zloupotrebu te platforme“.

U saopštenju španske vlade objavljenom u srijedu navodi se da je Durov „namjerno dizajnirao minimalnu arhitekturu moderacije koja je Telegram pretvorila u prostor u kojem se iznova pojavljuju dokumentovane kriminalne aktivnosti, poput trgovine djecom u svrhu seksualne eksploatacije i trgovine drogom“, uz slučajeve pod istragom u Španiji, Francuskoj i Južnoj Koreji.

U utorak su francuski tužioci pretresli francusko sjedište Maskove društvene mreže X i pozvali njega i bivšeg izvršnog direktora kompanije na saslušanje u okviru istrage o navodnim sajber-krivičnim djelima.

Istraga, pokrenuta u januaru prošle godine, bavi se navodnim djelima koja uključuju saučesništvo u posjedovanju i organizovanoj distribuciji snimaka zlostavljanja djece, kršenje prava na sopstveni lik putem seksualizovanih dipfejkova (deepfakes) i negiranje zločina protiv čovječnosti.

U saopštenju nakon pretresa, X je naveo: „Optužbe koje stoje iza današnjeg pretresa su neosnovane i X kategorički negira bilo kakvo nezakonito postupanje. Današnji inscenirani pretres dodatno učvršćuje naše uvjerenje da ova istraga izvrće francusko pravo, zaobilazi propisanu proceduru i ugrožava slobodu govora.“

Rastuća zabrinutost zbog štetnih efekata društvenih mreža navela je više vlada, uključujući Španiju, Britaniju, Grčku i Francusku, da usvoje ili razmotre strože zakonodavstvo. U decembru je Australija postala prva zemlja koja je djeci mlađoj od 16 godina zabranila pristup takvim platformama.

Zabrinutost i bijes zbog sklonosti tehnoloških barona da se miješaju u unutrašnju politiku sve češće podstiču pojedine evropske vlade da tradicionalne kodekse diplomatske učtivosti zamijene humorom, mimovima, demantijima i ismijavanjem – sve na društvenim mrežama.

Francusko ministarstvo vanjskih poslova pokrenulo je krajem prošle godine nalog @FrenchResponse, odražavajući uvjerenje da je, u neprijateljskom onlajn informativnom okruženju, spremno i sposobno da koristi upravo alate i jezik milijardera protiv njih samih.

„Zaštita djece onlajn ‘kontroverzna’ je samo onima koji profitiraju od toga da je ne štite. Svi ostali se slažu“, odgovorio je @FrenchResponse na X na tvrdnju Durova da Evropa „naoružava zaštitu djece kako bi legitimisala cenzuru i masovni nadzor“.