Najvažnija evropska bankarka odlazi prije isteka mandata, zna se i zašto
Predsjednica Evropske centralne banke Kristin Lagard (Christine Lagarde), želi da ode prije francuskih predsjedničkih izbora u aprilu naredne godine, piše Fajnenšel tajms (Financial Times – FT).
Tako će Lagard napustiti funkciju prije isteka svog osmogodišnjeg mandata u oktobru 2027. godine.
Prema osobi upućenoj u njene planove, Lagard želi da omogući odlazećem francuskom predsjedniku Emanuelu Makronu (Emmanuel Macron) i njemačkom kancelaru Fridrihu Mercu (Friedrich Merz) da pronađu novog čelnika jedne od najvažnijih institucija EU. Nije jasno kada bi njen odlazak mogao uslijediti.
„Predsjednica Lagard je u potpunosti fokusirana na svoju misiju i nije donijela nikakvu odluku o završetku svog mandata“, poručili su iz ECB-a.
Ko su mogući nasljednici?
Evropski ekonomisti koje je FT anketirao u decembru smatraju da su bivši guverner centralne banke Španije Pablo Ernandes de Kos (Pablo Hernández de Cos) i njegov holandski kolega Klas Knot (Klaas Knot) glavni kandidati za sljedećeg predsjednika centralne banke eurozone. Članica Izvršnog odbora ECB-a Izabel Šnabel (Isabel Schnabel) izjavila je da je zainteresovana za tu dužnost, a osobe upoznate s razmišljanjima predsjednika Bundesbanke Joahima Nagela (Joachim Nagel) navode da je i on sklon toj ulozi.
Osobe upućene u rasprave u Parizu rekle su britanskom listu da Makron, koji se ne može kandidovati za treći mandat, već mjesecima želi da ima uticaj na izbor Lagardinog nasljednika.
Odluka Lagard dolazi nakon poteza guvernera Banke Francuske Fransoa Vilerua de Galoa (François Villeroy de Galhau), koji je ovog mjeseca najavio da će se povući u junu, 18 mjeseci prije isteka mandata. Iako je Vilerua de Galo rekao da odlazi kako bi se pridružio jednoj humanitarnoj organizaciji, kritičari tvrde da je Makron time otvorio prostor za novi izbor.
Predsjednički izbori u Francuskoj u aprilu naredne godine biće ključni za drugu najveću ekonomije eurozone i širu Evropsku uniju.
Mandat obilježen ratom i kovidom
Mandat Lagard na čelu ECB-a obilježen je nizom kriza, uključujući pandemiju kovida-19, rusku invaziju na Ukrajinu i trgovinski sukob sa Sjedinjenim Državama. Tokom njenog mandata inflacija u eurozoni porasla je na gotovo 11 odsto krajem 2022, nakon skoka cijena energije usljed ruske agresije i zastoja u globalnim lancima snabdijevanja povezanim s pandemijom.
ECB je za nešto više od godinu dana podigao kamatne stope sa minus 0,5 odsto na četiri odsto. Od sredine 2024. centralna banka je počela da smanjuje troškove zaduživanja na dva odsto, kako se inflacija vraćala prema srednjoročnom cilju ECB-a od 2 odsto.
Imenovanje Lagard za predsjednicu ECB-a uslijedilo je nakon iznenadnog dogovora Makrona i tadašnje njemačke kancelarke Angele Merkel (Angela Merkel) 2019. godine.