Javni dug Crne Gore na kraju 2025. godine 5,19 milijardi eura

Ukupan javni dug Crne Gore na kraju 2025. godine iznosio je 5,19 milijardi eura, odnosno 63,5 odsto BDP-a, što je oko 620 miliona eura više nego godinu ranije, pokazuju podaci Ministarstva finansija.

Uzimajući u obzir depozite, neto javni dug na kraju 2025. bio je 4,38 milijardi eura ili 53,65 odsto BDP-a, što je za 1,14 procentnih poena manje u odnosu na kraj 2024. U obračun su uključeni i depoziti Ministarstva finansija, među kojima je i 38.477 unci zlata, čija je vrijednost na kraju prošle godine iznosila 804,68 miliona eura. Time je, kako se navodi u Izvještaju o javnom dugu, dodatno unaprijeđena neto pozicija države u pogledu zaduženosti.

Spoljni dug iznosio je oko 4,85 milijardi eura, odnosno 59,33 odsto BDP-a, dok je unutrašnji dug bio 311,4 miliona eura, odnosno 3,81 odsto BDP-a. U stanje državnog duga uključen je i dio duga lokalne samouprave, u iznosu od 30,4 miliona eura, po osnovu ugovora koje je Ministarstvo finansija zaključilo sa međunarodnim kreditorima i dalje proslijedilo opštinama u obliku transfernih zajmova.

Prema preliminarnim podacima Monstata, BDP za 2025. godinu iznosi 8,17 milijardi eura.

Zaduženje za otplatu i fiskalnu rezervu

Tokom 2025. godine država se, kako se navodi, zaduživala prvenstveno radi redovne otplate postojećeg duga, ali i formiranja fiskalne rezerve za 2026. i 2027. godinu.

„Zahvaljujući tome, ukupno raspoloživa sredstva na kraju 2025. iznosila su 661,74 miliona eura, što predstavlja značajnu finansijsku osnovu za naredni period“, piše u dokumentu.

Podsjeća se da je u istom periodu, država emitovala obveznicu na međunarodnom tržištu u iznosu od 850 miliona eura, kao i domaće obveznice vrijedne 49,87 miliona eura.

Pored toga, zaključen je kreditni aranžman od 450 miliona eura za obezbjeđenje fiskalne rezerve za naredne dvije godine, kao i aranžman sa Evropskom komisijom u okviru Instrumenta za reforme i rast (Plan rasta).

Otplata duga veća od 800 miliona

U izvještaju se navodi da je tokom 2025. godine izvršena redovna otplata duga po osnovu postojećih zaduženja u iznosu od 803,71 milion eura.

Iz Ministarstva finansija navode da javni dug na kraju godine predstavlja rezultat unaprijed planiranog finansiranja budućih obaveza i realizacije kapitalnih ulaganja.

Najveći povjerioci vlasnici obveznica

Najveći povjerioci Crne Gore su vlasnici obveznica emitovanih na međunarodnom tržištu, po osnovu kojih dug iznosi 2,78 milijardi eura ili 53,73 odsto javnog duga. Slijedi kineska Exim banka sa 573,2 miliona eura (11,05 odsto), dok se na trećem mjestu nalazi sindicirani kredit za budžetsku rezervu od 450 miliona eura.

Značajan udio u javnom dugu imaju i zajam kod Međunarodne banke za obnovu i razvoj (249,1 milion eura), kao i sindicirani zajam PBG 2 (126,3 miliona eura) i kredit Evropske investicione banke (112,5 miliona eura). Među većim kreditorima su i Evropska komisija (81 milion eura), Banka za razvoj Savjeta Evrope (62,7 miliona eura) i Evropska banka za obnovu i razvoj (61,4 miliona eura).

Prema podacima iz izvještaja, konsolidovani dug opština na kraju prošle godine bio je 63,3 miliona eura, što je 32,87 miliona eura manje nego na kraju 2024.

Ugovoreni iznos izdatih državnih garancija na kraju 2025. godine iznosio je 432,21 miliona eura, što je za 93,4 miliona eura manje u odnosu na kraj 2024. godine. Od ovog iznosa, angažovana sredstva iznosila su 286,54 miliona eura.

Stanje duga na kraju 2025. godine, po garancijama izdatim domaćim i stranim kreditorima iznosilo je 116,10 miliona eura, što predstavlja 1,42% BDP-a. U odnosu na kraj 2024. godine, na kraju 2025. godine stanje duga po osnovu izdatih državnih garancija se smanjilo za 15,40 miliona eura, piše u izvještaju Ministarstva.