Istraživači tuže X zbog pristupa podacima o izborima u Mađarskoj
Grupa istraživača tuži platformu X Ilona Maska (Elon Musk) kako bi dobila pristup podacima o predstojećim izborima u Mađarskoj, radi procjene rizika od mogućeg miješanja, rekli su za Politiko (Politico).
U Mađarskoj bi u aprilu trebalo da se održe veoma sporni izbori, dok se populistički nacionalistički premijer Viktor Orban suočava s najtežim izazovom do sada tokom svoje 16-godišnje vladavine.
Tužba organizacije Democracy Reporting International (DRI) uslijedila je nakon što je ta organizacija civilnog društva u novembru zatražila pristup podacima X-a kako bi proučila rizike po mađarske izbore, uključujući i rizike od dezinformacija. Pošto je X odbio njihov zahtjev, istraživači su predmet iznijeli pred Zemaljski sud u Berlinu, koji je saopštio da nije nadležan da odlučuje u tom slučaju.
DRI, uz podršku organizacije Society for Civil Rights i advokatske kancelarije Hausfeld, sada ulaže žalbu Višem sudu u Berlinu, koji je zakazao ročište za 17. februar.
Platforme poput X-a imaju obavezu da istraživačima omoguće pristup podacima u skladu s regulatornim okvirom Evropske unije za društvene mreže, Aktom o digitalnim uslugama (Digital Services Act), kako bi se omogućio spoljni nadzor nad tim kako platforme upravljaju velikim onlajn rizicima, uključujući i miješanje u izbore.
Evropska komisija je u decembru kaznila X sa 40 miliona eura zbog toga što nije obezbijedio pristup podacima, u okviru ukupne kazne od 120 miliona eura zbog nepoštovanja obaveza transparentnosti.
Ova tužba je najnoviji pravni izazov za X, nakon što su istraživači prošle godine krenuli sličnim putem tražeći pristup podacima vezanim za njemačke izbore u februaru 2025. Trogodišnja pravna drama, u kojoj je sudija u predmetu razriješen nakon što je X uspješno tvrdio da postoji sukob interesa, završila se tako što je sud odbacio slučaj.
Platforma je tada saopštila da je riječ o „sveobuhvatnoj pobjedi“, jer je „nepokolebljiva posvećenost X-a zaštiti korisničkih podataka i odbrani njegovog osnovnog prava na pravičan postupak prevagnula“.
Istraživači, međutim, tvrde da su i oni ostvarili pobjedu: DRI navodi da je sud odbacio predmet zbog nedostatka hitnosti, jer su izbori već odavno bili završeni. Grupe kažu da odluka postavlja pravni presedan koji organizacijama civilnog društva omogućava da tuže platforme pred sudovima u mjestu gdje se istraživači nalaze, umjesto u pravnim jurisdikcijama samih platformi (što bi, u slučaju X-a, bila Irska).
X u ponedjeljak nije odgovorio na zahtjev Politika za komentar.
