SAD zamrzavaju obradu viza za 75 zemalja, među njima Crna Gora, Albanija, BiH, Kosovo, Sjeverna Makedonija

Sjedinjene Američke Države (SAD) obustaviće na neodređeno vrijeme obradu imigrantskih viza za 75 zemalja, u okviru pojačanih mjera protiv aplikanata za koje se procijeni da bi mogli postati teret za javne finansije.

Memorandum Stejt dipartmenta, u koji je prvi imao uvid Foks njuz (Fox News), nalaže konzularnim službenicima da, na osnovu važećih zakona, odbijaju vize dok se ne završi preispitivanje procedura provjere i bezbjednosne procjene aplikanata.

Pauza u obradi viza počeće 21. januara i trajaće na neodređeno vrijeme, dok Stejt department ne završi novu procjenu procesa izdavanja imigrantskih viza.

Kompletna lista zemalja obuhvata: Avganistan, Albaniju, Alžir, Antigvu i Barbudu, Jermeniju, Azerbejdžan, Bahame, Bangladeš, Barbados, Bjelorusiju, Belize, Butan, Bosnu i Hercegovinu, Brazil, Burmu, Kambodžu, Kamerun, Zelenortska Ostrva, Kolumbiju, Obalu Slonovače, Kubu, Demokratsku Republiku Kongo, Dominiku, Egipat, Eritreju, Etiopiju, Fidži, Gambiju, Gruziju, Ganu, Grenadu, Gvatemalu, Gvineju, Haiti, Iran, Irak, Jamajku, Jordan, Kazahstan, Kosovo, Kuvajt, Kirgistan, Laos, Liban, Liberiju, Libiju, S. Makedoniju, Moldaviju, Mongoliju, Crnu Goru, Maroko, Nepal, Nikaragvu, Nigeriju, Pakistan, Republiku Kongo, Rusiju, Ruandu, Sveti Kits i Nevis, Svetu Luciju, Sveti Vinsent i Grenadine, Senegal, Sijera Leone, Somaliju, Južni Sudan, Sudan, Siriju, Tanzaniju, Tajland, Togo, Tunis, Ugandu, Urugvaj, Uzbekistan i Jemen.

Somalija je, kako se navodi, pod posebnom pažnjom saveznih vlasti nakon velike prevare otkrivene u saveznoj državi Minesota, gdje su tužioci utvrdili masovne zloupotrebe programa socijalne pomoći finansiranih iz budžeta. Mnogi od osumnjičenih u tom slučaju su državljani Somalije ili Somalijci sa američkim državljanstvom.

U novembru 2025. godine Stejt dipartment je poslao depešu diplomatsko-konzularnim predstavništvima širom svijeta, nalažući primjenu strožih pravila provjere u skladu s tzv. odredbom o „javnom teretu“ u imigracionom zakonodavstvu. Prema tim smjernicama, konzularni službenici treba da odbijaju vize kandidatima za koje se procijeni da bi mogli zavisiti od javnih davanja, uzimajući u obzir niz faktora, uključujući zdravstveno stanje, godine, znanje engleskog jezika, finansijsku situaciju i potencijalnu potrebu za dugoročnom medicinskom njegom.

Stariji ili gojazni aplikanti, kao i oni koji su ranije koristili državnu novčanu pomoć ili bili institucionalno zbrinuti, mogli bi biti odbijeni.

„Stejt dipartment će koristiti svoja dugogodišnja ovlašćenja da potencijalne imigrante koji bi postali teret za Sjedinjene Države i zloupotrijebili velikodušnost američkog naroda proglasi nepodobnim“, izjavio je portparol Stejt dipartmenta Tomi Pigot (Tommy Piggott).

„Imigracija iz ovih 75 zemalja biće pauzirana dok Stejt dipartment ponovo ne procijeni procedure, kako bi se spriječio ulazak stranih državljana koji bi koristili socijalnu pomoć i javna davanja“, dodao je.

Iako odredba o „javnom teretu“ postoji decenijama, njena primjena se znatno razlikovala od administracije do administracije, pri čemu su konzularni službenici tradicionalno imali široko diskreciono pravo u njenom tumačenju.

Izuzeci od nove mjere biće „veoma ograničeni“ i biće odobravani samo nakon što se utvrdi da aplikant ne predstavlja potencijalni javni teret.

Verzija pravila iz 2022. godine, usvojena za vrijeme administracije Džoa Bajdena (Joe Biden), suzila je obuhvat beneficija koje se uzimaju u obzir – uglavnom na novčanu socijalnu pomoć i dugotrajnu institucionalnu njegu – izuzimajući programe poput SNAP-a (bonovi za hranu), federalnog programa ishrane za žene, djecu i odojčad (WIC), Medikejda (Medicaid) ili subvencija za stanovanje.

Zakon o imigraciji i državljanstvu već dugo omogućava konzularnim službenicima da proglase aplikante neprihvatljivim po osnovu javnog tereta, ali je predsjednik Donald Tramp 2019. godine proširio definiciju na širi spektar javnih davanja. Ta odluka je osporavana na sudu, djelimično blokirana, a potom ukinuta tokom Bajdenove administracije, podsjeća Foks njuz.