Zašto trke Djeda Mrazova osvajaju svijet: u srcu globalnog prazničnog trenda

Postepeno, iz godine u godinu, trke Djeda Mrazova (Santa Run) postaju nezaobilazan dio božićnih proslava u mnogim gradovima i mjestima širom svijeta. Na hiljade ljudi svih uzrasta, obučenih u kostime Djeda Mraza, trči za dobar cilj.

Obično se održavaju u decembru, bez „službenog“ odobrenja, ponekad uz podršku lokalnih samouprava. Ali, uglavnom ih organizuju zajednice i humanitarne organizacije. Ove praznične, porodične trke kombinuju masovno učešće, lokalni turizam i prikupljanje sredstava za humanitarne svrhe.

Vesela doza treninga i zabave, trka koja obično nije duža od jednog, tri ili pet kilometara, više je proslava nego takmičenje, spajajući tradiciju, dobrotvorni rad i fizičku aktivnost.

Istorija i globalni rast trka Djeda Mrazova

Iako ne postoji jedinstvena organizacija koja upravlja Santa Run trkama, niti zvanična statistika ili istorija, prve „trke sa temom Djeda Mraza“ pojavile su se osamdesetih i devedesetih godina, pretežno u Velikoj Britaniji i SAD-u, kao humanitarni praznični džoging sa učesnicima obučenim u crvene kostime.

One su počele da stiču popularnost početkom 2000-ih, kada su gradovi počeli da organizuju velike Santa Run trke sa kostimima, s ciljem prikupljanja sredstava za lokalne zajednice.

Do 2010-ih, Santa Run trke su se održavale u Sjevernoj Americi, Evropi, Australiji i Aziji. Danas ih mnogi gradovi smatraju lokalnom prazničnom tradicijom.

Uprkos međunarodnom uspjehu, i vjerovatno zato što ne postoji objedinjeni registar ili globalni kalendar, ne postoji precizna statistika o stvarnom broju trka.

Neke trke Djeda Mrazova su male i vrlo lokalne, organizovane od atletskih klubova, lokalnih humanitarnih organizacija ili zajednica.

S obzirom na raznolikost i rasprostranjenost, grubo se procjenjuje da se svake godine održi više od 1.000 trka Djeda Mrazova, pri čemu oko 600 njih bude u Evropi.

Uprkos geografskoj udaljenosti, kulturnim razlikama, jezicima i tradicijama od zemlje do zemlje na različitim kontinentima, Santa Run-ovi imaju zajedničke karakteristike:

• Učesnici nose odijela Djeda Mraza (ponekad vilenjaka, irvasa ili druge praznične kostime);
• Trka je nekompetitivna: možete trčati, džogirati ili hodati;
• Svi događaji imaju prazničnu atmosferu, uz muziku, dekoracije i poslastice;
• Često se organizuju radi prikupljanja sredstava za humanitarne ciljeve, uključujući dječje bolnice, organizacije za beskućnike, banke hrane ili lokalne programe zajednice.

Zašto baš Djeda Mraz?

Djeda Mraz je univerzalno prepoznatljiva praznična figura, savršena za zabavan, porodičan događaj, a kostim dodatno naglašava nekompetitivnu i razigranu prirodu trke, jer svi učesnici izgledaju podjednako smiješno i veselo.

Pored toga, neprofitni aspekt, koji se uklapa u sezonsko darivanje, pokazao se uspješnim u prikupljanju sredstava za humanitarne organizacije. Neki događaji doniraju dio kotizacija, dok drugi prikupljaju novac kroz sponzorstva.

Prema studiji platforme za prikupljanje sredstava Just Giving iz 2025. godine: „Kada se bliže pogleda u koje se sportske aktivnosti ljudi uključuju da bi prikupili novac, trčanje i hodanje dominiraju, pokrivajući 43% svih stranica kreiranih za sportske događaje na platformi“.

Ginisovi svjetski rekordi prate Santa Run kao „najveće okupljanje ljudi obučenih kao Djeda Mraz“.

Najveće Santa Run trke u svijetu

Iako su trke decentralizovane, neki gradovi i zemlje, poput SAD-a i Velike Britanije, prednjače po popularnosti i veličini događaja, sa hiljadama Djeda Mrazova koji trče:

U Ujedinjenom Kraljevstvu, Liverpool Santa Dash se često navodi kao jedna od najvećih Santa Run trka u svijetu, privlačeći na hiljade učesnika (8.556 prijava prošle godine), kao i London Santa Run, velika humanitarna trka koja okuplja ogromne mase ljudi.

Madrid Carrera de Papá Noel u Španiji jedna je od najvećih u Evropi, sa desetinama hiljada Djeda Mrazova koji svake godine preplave ulice.

Derry City Santa Run u Irskoj poznat je po prethodnim pokušajima da se obori svjetski rekord za najviše Djeda Mrazova koji trče.

Sydney Santa Fun Run u Australiji je veliki ljetnji humanitarni događaj koji okuplja hiljade učesnika.

Toronto Santa Speedo Run u Kanadi nudi humoristični zaokret: učesnici trče u kapama Djeda Mraza i crvenim spido kupaćim gaćama.

Od Vankuvera do Tokija i Milana, od Meksiko Sitija do Rige u Letoniji i Viljnusa u Litvaniji, uključujući i Finsku, Filipine, Grčku, Holandiju i Njemačku, među mnogima, lista gradova i zemalja koje su prihvatile ovu prazničnu trku širi se širom planete.

Cecilia Rodriguez, saradnica Forbesa

Why Santa Runs Are Taking Over The World: Inside The Festive Global Race Craze (In Photos)