Kina ograničava izvoz srebra, Mask kritikovao ovaj potez

Kina će od četvrtka pooštriti kontrolu izvoza srebra, čime proširuje ograničenja na metal koji je donedavno smatran uobičajenim, a koji je od ključnog značaja za industriju i lance snabdijevanja odbrane Sjedinjenih Američkih Država.

Izvršni direktor Tesle Ilon Mask (Elon Musk) kritikovao je ovaj potez tokom vikenda na svojoj društvenoj mreži X, reagujući na objavu o predstojećim ograničenjima.

„Ovo nije dobro. Srebro je neophodno u mnogim industrijskim procesima“, napisao je Mask.

Ipak, ova pravila nijesu nova. Ministarstvo trgovine Kine najavilo je nove mjere još u oktobru, s ciljem jačanja nadzora nad rijetkim metalima, i to istog dana kada su se u Južnoj Koreji sastali predsjednik SAD Donald Tramp (Donald Trump) i kineski predsjednik Si Đinping (Xi Jinping). Tada je Peking pristao na jednogodišnju pauzu u primjeni određenih kontrola izvoza rijetkih zemnih elemenata, dok su SAD zauzvrat povukle dio carina, piše CNBC.

Početkom ovog mjeseca Kina je objavila listu od 44 kompanije koje su odobrene za izvoz srebra prema novim pravilima u 2026. i 2027. godini. Nova regulativa za 2026. godinu takođe ograničava izvoz volframa i antimona – materijala nad kojima Kina ima dominantnu kontrolu u lancu snabdijevanja i koji se široko koriste u odbrambenim i naprednim tehnologijama.

Iako Kina nije zvanično objavila potpunu zabranu izvoza srebra, državni list Securities Times je u utorak, pozivajući se na neimenovanog insajdera iz industrije, naveo da nova politika formalno podiže status srebra sa obične robe na strateški materijal, čime se njegov izvoz stavlja pod isti regulatorni režim kao i rijetki zemni metali.

Privredna komora Evropske unije u Kini saopštila je, nakon brze ankete među članicama sprovedene u novembru, da je većina ispitanika već pogođena ili očekuje da će biti pogođena kineskim izvoznim ograničenjima.

Sjedinjene Američke Države su u novembru dodale srebro na nacionalnu listu kritičnih minerala, navodeći njegovu upotrebu u električnim kolima, baterijama, solarnim ćelijama i antibakterijskim medicinskim instrumentima. Posebna američka analiza pokazala je da je Kina bila jedan od najvećih svjetskih proizvođača srebra u 2024. godini, kao i zemlja sa jednim od najvećih rezervi.

Prema podacima Wind Informationa, koji se pozivaju na zvanične statistike, Kina je u prvih 11 mjeseci godine izvezla više od 4.600 tona srebra, znatno više od približno 220 tona koliko je u tom periodu uvezla.

Ograničenja izvoza srebra dolaze u trenutku kada je interesovanje za ovaj metal značajno poraslo posljednjih sedmica.

Dvije kineske kompanije kontaktirale su u petak kanadsku kompaniju Kuya Silver, nudeći kupovinu fizičkog srebra po cijeni koja je bila oko osam dolara viša od tadašnje tržišne, potvrdio je za CNBC izvršni direktor Dejvid Stajn (David Stein). Naveo je da je jedna od tih kompanija proizvođač, a druga velika trgovačka firma.

Indijski kupac obratio se Kuya Silveru u ponedjeljak s ponudom koja je bila deset dolara iznad tržišne cijene, dodao je Stajn.

Konzervativni digitalni medij The Free Press objavio je u utorak kolumnu profesora ekonomije sa Univerziteta Džordž Mejson (George Mason University), Tajlera Kouena (Tyler Cowen), koji je ocijenio da nagli rast cijena srebra i zlata odražava povlačenje investitora iz američkog dolara.

On je taj rast cijena nazvao „blještavim upozorenjem za američku ekonomiju“.

Indeks američkog dolara pao je gotovo 9,5 odsto tokom 2025. godine, što je njegov najgori rezultat od 2017.

Nasuprot tome, cijena srebra se više nego udvostručila i na putu je da ostvari najbolju godišnju performansu od 1979. godine, kada je njegova vrijednost skočila gotovo 470 odsto. Cijene srebra su se u srijedu povukle nakon što su početkom sedmice dostigle rekordni nivo iznad 80 dolara po unci, dok se spot cijena posljednji put kretala oko 73 dolara.

Zlato je od početka godine poskupilo više od 60 odsto i takođe je na putu da ostvari najbolju godinu od 1979.

Bitkoin, koji se ponekad promoviše kao alternativa zlatu kao čuvar vrijednosti, u srijedu ujutro po pekinškom vremenu trgovao se blizu 88.000 dolara, uz pad veći od pet odsto od početka godine.