Preminula Brižit Bardo

Bridžit Bardo (Brigitte Bardot), francuska glumica i pjevačica koja je postala međunarodni seks-simbol prije nego što je okrenula leđa filmskoj industriji i posvetila se pravima životinja, preminula je u 91. godini.

Među onima koji su joj danas odali počast bio je i francuski predsjednik Emanuel Makron (Emmanuel Macron), koji je na društvenim mrežama napisao da je Bardo „utjelovila život slobode” i „univerzalni sjaj”. Francuska tuguje za „legendom vijeka”, poručio je, prenosi Gardian (Guardian).

Žordan Bardela (Jordan Bardella), predsjednik krajnje desničarske partije Nacionalno okupljanje (National Rally – RN) Marin Le Pen (Marine Le Pen), koju je Bardo podržavala, napisao je: „Bridžit Bardo bila je žena srca, uvjerenja i karaktera. Gorljivi patriota, posvećena životinjama koje je štitila tokom cijelog života, utjelovila je čitavu jednu francusku epohu, ali prije svega i jednu posebnu ideju hrabrosti i slobode.”

Le Pen, koju je Bardo jednom opisala kao „Jovanku Orleanku 21. vijeka”, napisala je na društvenim mrežama da je Bardo bila „izuzetna po talentu, hrabrosti, otvorenosti i ljepoti”. „Bila je nevjerovatno francuska”, poručila je. „Slobodna, neukrotiva, cjelovita. Silno će nam nedostajati.”

Smrt Bridžit Bardo objavila je danas njena fondacija u saopštenju proslijeđenom Agenciji Frans pres (Agence France-Presse – AFP), u kojem nije navedeno kada i gdje je preminula.

„Fondacija Bridžit Bardo s ogromnom tugom objavljuje smrt svoje osnivačice i predsjednice, gospođe Bridžit Bardo, svjetski poznate glumice i pjevačice, koja je odlučila da napusti svoju prestižnu karijeru kako bi život i energiju posvetila dobrobiti životinja i svojoj fondaciji”, navodi se u saopštenju.

Opština u Sen Tropeu, gdje je Bardo kao dijete provodila raspuste i gdje je kasnije snimila film I Bog stvori ženu, saopštila je da je glumica „pomogla da Sen Trope zablista širom svijeta”.

Grad je naveo da je Bardo bila njegov „najblistaviji ambasador” i dio „kolektivnog sjećanja Sen Tropea, koje moramo sačuvati”.

Bardo je do međunarodne slave stigla 1956. godine filmom I Bog stvori ženu, koji je napisao i režirao njen tadašnji suprug Rože Vadim (Roger Vadim), a tokom naredne dvije decenije smatralo se da je utjelovila arhetipsku ideju „seks-mačeta”. Početkom 1970-ih, međutim, objavila je da se povlači iz glume i postala sve aktivnija u politici, kao i glasna aktivistkinja za prava životinja.

Njene zapaljive izjave o etničkim manjinama, imigraciji, islamu i homoseksualnosti dovele su do niza presuda zbog podsticanja rasne mržnje. Francuski sudovi su je šest puta novčano kaznili između 1997. i 2008. godine zbog njenih izjava, naročito onih usmjerenih prema muslimanskoj zajednici u Francuskoj. U jednom slučaju, pariski sud ju je kaznio sa 15.000 eura (13.000 funti) zbog toga što je muslimane opisala kao „ovu populaciju koja nas uništava, uništava našu zemlju namećući svoje postupke”.

Od modela do vrha filmskih zvijezda

Rođena 1934. godine u Parizu, Bardo je odrasla u imućnoj, tradicionalnoj katoličkoj porodici, ali je kao plesačica bila toliko uspješna da joj je bilo dozvoljeno da studira balet, nakon što je dobila mjesto na prestižnom Pariškom konzervatorijumu (Conservatoire de Paris). Istovremeno je radila kao model, pojavivši se na naslovnici magazina Elle 1950. godine, sa svega 15 godina. Zahvaljujući manekenskom poslu, ponuđene su joj filmske uloge; na jednoj audiciji upoznala je Vadima, za kojeg će se udati 1952. godine, nakon što je napunila 18. Bardo je dobijala manje uloge, koje su s vremenom postajale sve zapaženije; glumila je partnerku Dirka Bogarda (Dirk Bogarde) u filmu Doktor na moru (Doctor at Sea), velikom hitu u Ujedinjenom Kraljevstvu 1955. godine.

Međutim, upravo je Vadimov film I Bog stvori ženu, u kojem Bardo tumači nesputanu tinejdžerku u Sen Tropeu, učvrstio njen imidž i pretvorio je u međunarodnu ikonu. Film je bio ogroman hit u Francuskoj, ali i u svijetu, i lansirao Bardo u sam vrh francuskih filmskih zvijezda.

Pored bioskopske publike, Bardo je brzo postala inspiracija i intelektualcima i umjetnicima; među njima i mladim Džonu Lenonu (John Lennon) i Polu Mekartniju (Paul McCartney), koji su od tadašnjih djevojaka zahtijevali da ofarbaju kosu u plavo, po uzoru na nju. Kolumnista Rejmond Kartje (Raymond Cartier) objavio je 1958. u Paris-Matchu opširan tekst o „slučaju Bardo” („le cas Bardot”), dok je Simon de Bovoar (Simone de Beauvoir) 1959. objavila svoj čuveni esej Bridžit Bardo i Lolita sindrom (Brigitte Bardot and the Lolita Syndrome), u kojem je glumicu predstavila kao najoslobođeniju ženu Francuske. Godine 1969. Bardo je izabrana kao prvi model iz stvarnog života za Marijanu (Marianne), simbol Francuske Republike.

Početkom 1960-ih, Bardo se pojavila u nizu zapaženih francuskih filmova, uključujući dramu Istina (The Truth) Anrija-Žorža Kluzoa (Henri-Georges Clouzot), nominovanu za Oskara, zatim film Vrlo privatna stvar (Very Private Affair) Luja Mala (Louis Malle) (uz Marčela Mastrojanija / Marcello Mastroianni) i Godarov (Jean-Luc Godard) Prezir (Contempt). U drugoj polovini decenije prihvatila je i više holivudskih ponuda: među njima su bili Viva Maria!, komedija smještena u Meksiku sa Žanom Moro (Jeanne Moreau), kao i Šalako (Shalako), vestern sa Šonom Konerijem (Sean Connery).

Gradila i muzičku karijeru

Bardo je paralelno gradila i muzičku karijeru, koja je uključivala snimanje originalne verzije pjesme Serža Genzbura (Serge Gainsbourg) Je t’aime… moi non plus, koju je Genzbur napisao za nju dok su bili u vanbračnoj vezi. U strahu od skandala nakon što je njen tadašnji suprug Ginter Saks (Gunter Sachs) saznao, Bardo je zamolila Genzbura da pjesmu ne objavi; on ju je potom ponovo snimio sa Džejn Birkin (Jane Birkin), uz ogroman komercijalni uspjeh.

Ipak, Bardo je sve teže podnosila pritisak slave, rekavši za Guardian 1996: „Ludilo koje me je okruživalo uvijek mi je djelovalo nestvarno. Nikada nijesam bila stvarno spremna za život zvijezde.” Povukla se iz glume 1973. godine, sa 39, nakon snimanja istorijske romanse Poučna i radosna priča o Kolinou (The Edifying and Joyous Story of Colinot). Glavni fokus postao joj je aktivizam za zaštitu životinja: 1977. pridružila se protestima protiv lova na foke, a 1986. osnovala Fondaciju Bridžit Bardo (Brigitte Bardot Foundation).

Kasnije je slala pisma protesta svjetskim liderima zbog tema kao što su eutanazija i masovno ubijanje pasa u Rumuniji, ubijanje delfina na Farskim ostrvima i klanje mačaka u Australiji. Redovno je iznosila i oštre stavove o vjerskom klanju životinja. U knjizi iz 2003. Krik u tišini (A Cry in the Silence) zastupala je desničarsku politiku i napadala gej muškarce i lezbejke, učitelje i takozvanu „islamizaciju francuskog društva”, zbog čega je osuđena za podsticanje rasne mržnje.

Bardo je imala dugu istoriju podrške RN-u, ranije poznatom kao Nacionalni front (National Front). Za Gardian je 1996. rekla: „Kad je riječ o zastrašujućem talasu imigracije, u potpunosti dijelim stavove [Žan-Mari Le Pena] (Jean-Marie Le Pen).”

Bardo se udavala četiri puta: za Vadima od 1952. do 1957; za Žaka Šarijea (Jacques Charrier) od 1959. do 1962, s kojim je dobila sina Nikolu (Nicolas) 1960; za Saksa od 1966. do 1969; i za bivšeg savjetnika Le Pena, Bernara d’Ormala (Bernard d’Ormale), za kojeg se udala 1992. Imala je i više veza koje su bile u centru pažnje javnosti, uključujući one sa Žan-Lujem Trentinjanom (Jean-Louis Trintignant) i Genzburom, navodi Gardian.