Tramp navodno znao za sumnje da Kina špijunira preko osobe bliske direktoru Envidije, ali nije reagovao
Predsjednik SAD-a Donald Tramp dobio je obavještajne podatke o osobi osumnjičenoj da špijunira za Kinu, koja ima bliske veze sa izvršnim direktorom Envidije (Nvidia) Džensenom Huangom (Jensen Huang), Trampovim saveznikom i jednim od njegovih glavnih savjetnika za tehnologiju. Ipak, odlučio je da ne preduzme ništa, objavio je u četvrtak Njujork Tajms (The New York Times).
Prema pisanju tog lista, Tramp je prije otprilike godinu dana upoznat sa nalazima američkih obavještajnih službi o Alis Huang (Alice Huang), kineskoj poslovnoj ženi za koju su američki zvaničnici utvrdili da prikuplja informacije za Peking, ali nije preduzeo nikakve korake.
Američki nadzor otkrio je njene bliske profesionalne i društvene veze sa Džensenom Huangom, što je izazvalo zabrinutost da bi Kina mogla da dobije pristup važnim informacijama o razvoju vještačke inteligencije. Time bi mogli biti ugroženi napori SAD-a da spriječe Kinu da ih prestigne u globalnoj trci u razvoju ove tehnologije.
Tramp je, međutim, bio zabrinut da bi eventualna reakcija mogla da poremeti prodaju Envidijinih čipova, koji su ključni za američki napredak u oblasti vještačke inteligencije i širu ekonomiju.
Envidija čini približno osam odsto ukupne tržišne kapitalizacije indeksa S&P 500.
Predsjednik SAD je takođe želio da izbjegne dodatno komplikovanje trgovinskih odnosa sa Kinom.
Prema navodima Njujork Tajmsa, koji se poziva na osobe upoznate sa obavještajnim nadzorom, Džensen Huang nije dobio bezbjednosno-obavještajno upozorenje kakvo američki zvaničnici ponekad daju građanima kada postoji sumnja da su na meti stranih obavještajnih službi.
Envidija je branila saradnju sa kompanijom Megaspeed, povezanom sa Alis Huang, tvrdeći da su poslovni odnosi bili uobičajeni i da nijesu razmjenjivane osjetljive poslovne tajne niti informacije koje se tiču nacionalne bezbjednosti.
Američki zvaničnici nijesu vjerovali da je Džensen Huang znao da Alis Huang prikuplja informacije za Kinu kada su prošle godine o tome obavijestili Trampa, navodi Njujork Tajms.
Ipak, pojedini visoki zvaničnici Trampove administracije smatraju da je malo vjerovatno da Huang za to nije znao.
Šta je Megaspeed?
Megaspeed je kompanija sa sjedištem u Singapuru koja pruža specijalizovane usluge računarstva u oblaku i računarske infrastrukture za vještačku inteligenciju.
Osnovana je 2023. godine, nakon što je kineska kompanija 7Road, koja se bavi video-igrama i računarstvom u oblaku, izdvojila svoje poslovanje u inostranstvu u Singapuru.
Megaspeed je partner Envidije i isporučuje tehnologiju na tržištima azijsko-pacifičkog regiona, ali je istovremeno predmet američkih istraga o tome kako Kina dolazi do Envidijinih čipova.
U oktobru 2025. godine republikanski senator Tom Koton (Tom Cotton) zatražio je od američkog Ministarstva trgovine da ispita navode da Megaspeed doprema Envidijine čipove u Maleziju i Indoneziju kako bi preko tamošnje infrastrukture pružao računarske usluge kineskim klijentima na daljinu.
Alis Huang predstavljala se kao izvršna direktorica Megaspeeda, ali ju je kompanija, prema pisanju Njujork Tajmsa, nakon prvih osam mjeseci uklonila sa funkcije direktorke u zvaničnoj dokumentaciji.
Nije jasno u kojoj je mjeri danas uključena u poslovanje kompanije.
Njujork Tajms, pozivajući se na osobu upoznatu sa poslovanjem Megaspeeda, navodi da je njena aktivnost smanjena otkako su počele američke istrage.
Američke vlasti istražuju kompaniju od 2024. godine
Američka vlada počela je da istražuje Megaspeed 2024. godine, nakon što je jedan zvaničnik Ministarstva trgovine utvrdio da se Envidijina oprema u centru za obradu podataka u Maleziji i dalje nalazi u kutijama, što je ukazivalo na mogućnost da je namijenjena daljem transportu.
Prema pisanju Njujork Tajmsa, Ministarstvo pravde preuzelo je istragu ove godine.
Američki propisi zabranjuju kompanijama izvoz najnaprednijih Envidijinih čipova u Kinu.
Ipak, pojedine kompanije nezakonito su krijumčarile čipove preko granice, dok su druge osnivale preduzeća koja kupuju velike količine čipova radi izgradnje centara za obradu podataka u jugoistočnoj Aziji, a zatim preko njih pružaju usluge kineskim firmama.
Trampova administracija ublažila je pravila koja je administracija Džoa Bajdena (Joe Biden) uvela 2022. godine kako bi spriječila takvu praksu.
Megaspeed je jedna od kompanija koje kupuju čipove, a zatim iznajmljuju računarske kapacitete kineskim preduzećima.
Američki istražitelji takođe sumnjaju da dio Envidijinih čipova preko Megaspeeda fizički završava u Kini, objavio je Njujork Tajms.
Kako je direktor Envidije postao Trampov blizak savjetnik?
Džensen Huang postao je jedan od Trampovih bliskih savjetnika za tehnološka pitanja.
U aprilu 2025. godine Tramp je razmatrao zabranu prodaje Envidijinih čipova Kini, zbog čega se Huang sastao sa njim kako bi mu objasnio zašto je prodaja Pekingu važna.
Prema riječima osoba upoznatih sa tim razgovorom, Huang je ostavio veoma snažan utisak na Trampa.
Huang je 1993. godine bio jedan od osnivača Envidije.
Grafički procesori te kompanije, prvobitno razvijeni za video-igre, u međuvremenu su postali osnovna hardverska infrastruktura za pokretanje modela vještačke inteligencije, dok se tehnološke kompanije nadmeću u njihovom razvoju.
Prihodi Envidije značajno su porasli zahvaljujući procvatu vještačke inteligencije.
U fiskalnoj 2023. godini kompanija je ostvarila prihod od svega 27 milijardi dolara, dok je u fiskalnoj 2026. prihod dostigao 215,9 milijardi dolara.
Nakon Huangovog sastanka sa Trampom, Envidija je donirala najmanje 20 miliona dolara fondu za izgradnju predsjednikove balske dvorane i obećala ulaganje od 500 milijardi dolara u proizvodnju na teritoriji SAD-a, objavio je Njujork Tajms.
Tramp je u decembru 2025. godine odobrio Envidiji da prodaje stariju verziju svojih čipova Kini, u zamjenu za dio prihoda ostvarenih tom prodajom.
Fiona Riley, Forbes