Nejednakost u raspodjeli prihoda u Crnoj Gori veća od prosjeka EU
Nejednakost u raspodjeli prihoda u Crnoj Gori veća je od prosjeka Evropske unije, pokazuju podaci Eurostata, koji je objavio najnovije rezultate o razlikama u prihodima stanovništva evropskih zemalja.
Eurostat je saopštio da je Gini koeficijent, kojim se mjeri nejednakost u raspodjeli prihoda, u Evropskoj uniji blago smanjen tokom 2025. godine, na 29,2, u odnosu na 29,4 godinu ranije.
Eurostat je za Crnu Goru objavio podatak za 2024. prema kojem je Gini koeficijent te godine bio 31,6, što je više od prosjeka u EU (29,4 u 2024).
Ovaj pokazatelj mjeri koliko je raspodjela prihoda u nekoj zemlji udaljena od potpune jednakosti. Vrijednost nula označava situaciju u kojoj svi imaju jednake prihode (savršena jednakost), dok vrijednost 100 predstavlja potpunu nejednakost, odnosno situaciju u kojoj jedna osoba ostvaruje sve prihode.
Što je Gini koeficijent veći, to su veće razlike u prihodima stanovništva.
Podaci Eurostata za zemlje Zapadnog Balkana pokazuju da Srbija ima Gini koeficijent od 32, a Sjeverna Makedonija 29,2. Podaci za Sjevernu Makedoniju odnose se na 2024. godinu. U Albaniji je Gini koeficijent 30,2, prema podacima iz 2023. godine.
Za Bosnu i Hercegovinu i Kosovo Eurostat u korišćenom statističkom pregledu nije prikazao uporedive podatke.
Među državama regiona koje su članice EU posebno se izdvaja Slovenija, gdje je Gini koeficijent u 2025. godini iznosio 24,6, što je svrstava među pet članica Unije sa najravnomjernijom raspodjelom prihoda. U Hrvatskoj je 28,5.
Najveće razlike u Bugarskoj, najmanje u Slovačkoj
Razlike među državama članicama Evropske unije prilično su izražene.
Prema Eurostatu, najveća nejednakost prihoda tokom 2025. godine zabilježena je u Bugarskoj, gdje je Gini koeficijent iznosio 37,7.
Slijede Letonija sa 35,6 i Litvanija sa 35,5.
Na drugom kraju liste nalazi se Slovačka, sa koeficijentom od 23, što znači da ima najravnomjerniju raspodjelu prihoda među članicama EU.
Među državama sa najmanjom nejednakošću su i Belgija (23,4), Češka (24), Slovenija (24,6) i Poljska (24,9).
Razlika između Slovačke i Bugarske iznosi 14,7 indeksnih poena, što pokazuje koliko se raspodjela prihoda razlikuje i unutar same Evropske unije.
Šta pokazuje Gini koeficijent
Gini koeficijent ne mjeri koliko je neka država bogata niti kolike su prosječne plate njenih građana, već koliko su prihodi ravnomjerno raspoređeni među stanovništvom.
Zbog toga država sa relativno niskim prosječnim prihodima može imati nizak Gini koeficijent ako su prihodi stanovništva približno jednaki. Istovremeno, ekonomski razvijenija država može imati izraženu nejednakost ako je veliki dio ukupnih prihoda koncentrisan kod manjeg broja ljudi.
Eurostat ovaj pokazatelj izračunava na osnovu raspoloživih prihoda domaćinstava, nakon poreza i socijalnih doprinosa, uz uključivanje socijalnih davanja i prilagođavanje veličini i sastavu domaćinstva.
Zato Gini koeficijent omogućava poređenje raspodjele prihoda, ali sam po sebi ne govori dovoljno o kupovnoj moći, životnom standardu ili siromaštvu stanovništva.