Hakeri podigli temperaturu rashladnih uređaja u francuskim supermarketima na 50 stepeni

Hakeri su tokom noći u nedjelju podigli temperaturu brojnih rashladnih uređaja u francuskim supermarketima na 50 stepeni Celzijusa, u sajber napadu bez presedana koji je pogodio nekoliko stotina prodavnica širom zemlje. Prijavljeni su požari i velike količine uništene hrane.

Parisko tužilaštvo saopštilo je u ponedjeljak da je riječ o napadu velikih razmjera, koji je „pogodio povezane rashladne uređaje u nekoliko velikih maloprodajnih lanaca prehrambenih proizvoda širom Francuske“, prenosi Gardian (Guardian).

Među prijavljenim posljedicama su „gubici prehrambenih proizvoda i požari“, dodalo je tužilaštvo.

Francuski premijer Sebastijan Lekorni (Sébastien Lecornu) naložio je nacionalnoj agenciji za sajber bezbjednost ANSSI da istraži napad, izjavio je izvor iz njegovog kabineta.

Francuska koordinira aktivnosti sa evropskim partnerima, jer postoji mogućnost da su pogođene i druge zemlje, rekao je izvor.

Istovremeno se ispituje da li su i druge francuske kompanije izložene riziku.

Oko 150 prodavnica jednog lanca pogođeno napadom

Kompanija Le Musketir (Les Mousquetaires), vlasnik maloprodajnog lanca Intermarše (Intermarché), saopštila je da je napad pogodio oko 150 njenih prodavnica, u kojima je temperatura rashladnih uređaja bila podignuta na 50 stepeni Celzijusa tokom šest sati.

Portparol kompanije rekao je da je sva hrana iz tih uređaja bačena kako bi se izbjegli zdravstveni rizici.

Dominik Šelše (Dominique Schelcher), izvršni direktor kompanije Kooperativ U (Coopérative U), izjavio je da su i supermarketi tog lanca bili pogođeni napadom.

„Napad na opremu koja je ključna za očuvanje svježih proizvoda i snabdijevanje francuskog stanovništva hranom izuzetno je ozbiljan i predstavlja događaj bez presedana“, napisao je na društvenoj mreži X.

Nekoliko drugih lanaca supermarketa, uključujući Kerfor (Carrefour), Monopri (Monoprix) i Ošan (Auchan), nije odgovorilo na zahtjeve za komentar.

Prema izvještaju televizije BFM, pogođen je i najveći francuski lanac supermarketa E. Lekler (E. Leclerc).

Hakeri su, kako se navodi, „uspjeli da daljinski aktiviraju prisilno odmrzavanje rashladnih sistema u brojnim prodavnicama“.

Ni E. Lekler nije odgovorio na zahtjev za komentar.

Problemi i u supermarketima u Holandiji i Belgiji

Moguće je da napad nije bio ograničen samo na Francusku.

Holandska kompanija Ahold Delez (Ahold Delhaize) saopštila je da se i ona suočava sa „bezbjednosnim problemom“ u svojoj mreži i da je preventivno isključila nekoliko sistema kako bi ih zaštitila.

Prodavnice njenog lanca Albert Hejn (Albert Heijn), najvećeg lanca supermarketa u Holandiji, koji posluje i u Belgiji, ostale su otvorene u obje zemlje.

Međutim, mobilna aplikacija i sistem dostave nijesu funkcionisali, dok su elektronske oznake cijena na policama često prikazivale pogrešne informacije.

Za sada nije jasno postoji li povezanost između sajber napada na francuske supermarkete i problema koje je prijavio Ahold Delez.

Prema izvještajima belgijskih medija, bezbjednosni problem pogodio je i supermarkete Delez, koji su takođe dio grupe Ahold Delez, a posluju u Belgiji i Luksemburgu.

Otkriven bezbjednosni propust u softveru danske kompanije

Izvor blizak francuskom premijeru Lekorniju rekao je da je nacionalna agencija za sajber bezbjednost ANSSI identifikovala ranjivost u softveru danske kompanije Danfos (Danfoss).

Danfos je saopštio da je „upoznat sa incidentima u Francuskoj koji su pogodili ograničen broj sistema za upravljanje rashladnim uređajima“.

Kompanija je navela da su pogođeni uređaji koristili zastarjeli firmver, odnosno softver koji upravlja radom uređaja.

„Već dugo savjetujemo korisnicima da sisteme koji imaju podršku redovno ažuriraju najnovijim verzijama firmvera i da zastarjele sisteme zamijene rješenjima novije generacije“, saopštio je Danfos.

Sve veća zabrinutost zbog sajber napada na kritičnu infrastrukturu

Incident se dogodio u vrijeme sve veće zabrinutosti zbog potencijalno ozbiljnih posljedica koje sajber napadi zlonamjernih aktera mogu izazvati u različitim sektorima širom Evrope.

Francuski predsjednik Emanuel Makron (Emmanuel Macron), snažan zagovornik podrške Ukrajini u njenoj borbi protiv ruske invazije, prošlog mjeseca naložio je preduzimanje mjera za zaštitu francuske kritične infrastrukture od ruskih „hibridnih napada“.