Koliko godina Evropljani provedu u penziji

Starosna granica za odlazak u penziju raste širom Evrope kako ljudi žive duže, ali među državama postoje velike razlike u tome koliko se očekuje da će ljudi živjeti nakon penzionisanja.

Prema podacima OECD-a, u 2024. godini starosna granica za odlazak u penziju u Evropskoj uniji iznosila je 64,7 godina za muškarce i 64 godine za žene.

Budući da ljudi stiču pravo na penziju kada dostignu propisanu starosnu granicu, Juronjuz biznis (Euronews Business) je koristio podatke o očekivanom životnom vijeku u trenutku odlaska u penziju u svakoj zemlji.

To znači da, ako ispunjavaju i druge uslove, poput potrebnog broja godina staža, mogu očekivati da će penziju primati tokom tog broja godina. Naravno, dio penzionera nastavlja da radi i nakon što dostigne starosnu granicu za penzionisanje.

Muškarci 18,4 godine, žene 21,8

Muškarci u EU nakon penzionisanja u prosjeku mogu očekivati još 18,4 godine života, dok je kod žena taj period 21,8 godina. Podaci se zasnivaju na očekivanom životnom vijeku u trenutku odlaska u penziju, prema podacima Eurostata i OECD-a za 2024. godinu.

Kod muškaraca, očekivani broj godina tokom kojih će primati penziju kreće se od 14,7 godina u Bugarskoj i Mađarskoj do čak 27,3 godine u Turskoj.

Unutar EU, Luksemburg ima najduži period – muškarci tamo mogu očekivati da će penziju primati 22 godine.

Razlika uglavnom proizlazi iz dva faktora: različitih starosnih granica za penzionisanje i različitog očekivanog životnog vijeka.

Muški penzioneri u Grčkoj mogu očekivati 21 godinu u penziji, u Francuskoj i Sloveniji po 20,7 godina, u Švajcarskoj 20,4, a na Malti 20,2 godine.

Očekivani period proveden u penziji iznad prosjeka EU od 18,4 godine bilježe i Kipar sa 19,8 godina, Švedska sa 19,4, Portugal sa 19,3, Belgija sa 19,1, Irska i Ujedinjeno Kraljevstvo sa po 19, Austrija sa 18,8 i Finska sa 18,7 godina.

Njemačka ima najmanje godina u penziji među velikim ekonomijama

Podaci pokazuju da se, sa izuzetkom Njemačke, za muškarce u ostalim velikim evropskim ekonomijama očekuje da će u penziji provesti više vremena od prosjeka EU.

U Njemačkoj je taj period 1,1 godinu kraći od prosjeka Unije, što stvara značajnu razliku u odnosu na Francusku, Italiju i Španiju.

Osim u Bugarskoj i Mađarskoj, muškarci će najmanje godina u penziji provesti i u Letoniji, Rumuniji i Litvaniji – u svim tim zemljama manje od 16 godina.

Kod žena, očekivani period proveden u penziji u EU iznosi 21,8 godina, dok se kreće od 18,6 godina u Mađarskoj do 34,5 godina u Turskoj.

U Luksemburgu je taj period duži od 25 godina.

Očekuje se i da će žene u Sloveniji, Grčkoj, Francuskoj, Španiji, Švajcarskoj, Malti, Italiji, Portugalu, na Kipru i u Finskoj provesti više od 22 godine u penziji, odnosno toliko dugo primati penziju.

Kod žena su ispod prosjeka EU ne samo Njemačka, sa 20,3 godine, već i Ujedinjeno Kraljevstvo, sa 21 godinom.

Pored Mađarske, žene bi manje od 20 godina u penziji trebalo da provedu i u Bugarskoj, gdje je taj period 18,8 godina, Rumuniji 19,1, Nizozemskoj 19,2, Hrvatskoj 19,6, Danskoj 19,7, te Letoniji i Islandu sa po 19,8 godina.

Starosna granica za penzionisanje i očekivana starost u trenutku smrti

Turska se u 2024. godini značajno izdvaja među 32 evropske zemlje, jer je trenutna starosna granica za penzionisanje 52 godine za muškarce i 49 godina za žene.

Ako se izuzme Turska, starosna granica za odlazak u penziju u ostalim zemljama sa liste kreće se od 62 do 67 godina za muškarce i od 60 do 67 godina za žene.

U EU je starosna granica 64,7 godina za muškarce i 64 godine za žene.

Očekuje se da muškarci koji dosegnu starosnu granicu za penzionisanje žive do 83,1 godine, dok je kod žena očekivana starost 85,8 godina.

Žene u penziji u prosjeku provode 3,4 godine duže

U prosjeku se očekuje da će žene u EU provesti 3,4 godine duže u penziji od muškaraca.

Ta razlika kreće se od 1,6 godina na Islandu do 7,2 godine u Turskoj.

Razlika od četiri ili više godina bilježi se i u Estoniji, Litvaniji, Letoniji, Bugarskoj, Rumuniji i Poljskoj. Međutim, stope učešća stanovništva na tržištu rada u tim zemljama relativno su niže.

Još jedan važan pokazatelj je razlika u penzijama između muškaraca i žena.

U zemljama OECD-a žene u prosjeku primaju 23 odsto niže penzije od muškaraca, dok u Ujedinjenom Kraljevstvu razlika dostiže 37 odsto.

Kada se Evropljani stvarno povlače sa tržišta rada

Prosječna stvarna starost u kojoj ljudi napuštaju tržište rada može se, međutim, razlikovati od zvanične starosne granice za odlazak u penziju, navodi Juronjuz.

Tako je u EU starosna granica za muškarce 64,7 godina, dok je prosječna starost izlaska sa tržišta rada 63,8 godina.

Kod žena je prosječna starost izlaska sa tržišta rada 62,9 godina, u poređenju sa starosnom granicom za penzionisanje od 64 godine.

Najizraženija razlika između formalne starosne granice za penzionisanje i stvarnog izlaska sa tržišta rada zabilježena je u Turskoj.

Iako muškarci u toj zemlji mogu otići u penziju sa 52 godine, tržište rada u prosjeku napuštaju sa 60,8 godina.

Kod žena su odgovarajuće starosti 49 i 60,5 godina.

Ako bi se računao period nakon stvarnog izlaska sa tržišta rada, očekivani broj godina bio bi 18,2 za muškarce i 22,6 za žene u Turskoj.

To pokazuje da, iako Turska ima najveći očekivani broj godina provedenih u penziji kada se posmatra zvanična starosna granica, taj period bi bio znatno kraći kada bi se računala stvarna starost izlaska sa tržišta rada.

Penzije su glavni izvor prihoda starijih stanovnika Evrope, dok se njihova visina značajno razlikuje od zemlje do zemlje, kako nominalno tako i kada se uzme u obzir kupovna moć.