Milijarderima stigli računi za neplaćeni porez na privatne avione

Milijarderi, muzičari, vlasnici sportskih klubova i druge poznate ličnosti iz različitih industrija dobili su poreske račune od okruga Los Anđeles, uz obavještenje da duguju i do 240.000 dolara neplaćenog poreza na svoje luksuzne privatne avione, objavio je u srijedu Los Anđeles Tajms (Los Angeles Times).

Vlasnici privatnih aviona u Kaliforniji podliježu godišnjem porezu na imovinu od jedan odsto vrijednosti letjelice, ali, kako se navodi, mnogi nijesu plaćali obaveze na vrijeme. Procjenitelj imovine okruga Los Anđeles Džef Prang (Jeff Prang) poslao je račune ukupne vrijednosti 38 miliona dolara velikom broju poznatih vlasnika aviona.

Među milijarderima kojima su stigli poreski računi nalaze se osnivač Amazona Džef Bezos (Jeff Bezos), sa dugom od 244.000 dolara, vlasnik Los Anđeles Remsa (Los Angeles Rams) Sten Kronki (Stan Kroenke), sa 290.000 dolara, Rijana (Rihanna), sa 104.000 dolara, suosnivač Najkija (Nike) Fil Najt (Phil Knight), sa 89.000 dolara, kao i tvorci serije South Park, Trej Parker (Trey Parker) i Met Stoun (Matt Stone), sa ukupno 95.000 dolara.

Podatke je pribavio Los Anđeles Tajms i provjerio uz pomoć kompanije JetSpy, koja istražuje vlasništvo nad privatnim avionima.

Porez se plaća ako je avion većinu vremena u Kaliforniji

Poreska obaveza odnosi se na avione koji su „uobičajeno smješteni“ u Kaliforniji, odnosno koji većinu vremena, dok nijesu u vazduhu, provode na teritoriji te savezne države.

Vlasnicima koji ne plate porez na vrijeme obračunava se i kaznena naknada.

Većina predstavnika poznatih vlasnika privatnih aviona rekla je za Tajms da nijesu znali da moraju da plaćaju porez okrugu Los Anđeles i da su obaveze izmirili čim su za njih saznali.

Ipak, neki, među kojima su Bezos i Najt, nijesu platili porez do roka 30. juna.

Džudi Šajndlin (Judy Sheindlin), poznatija kao televizijska „Džadž Džudi (Judge Judy)“, rekla je da je „nevoljno“ platila dva računa koja je dobila, za 2022. i 2025. godinu, jer je procijenila da bi je angažovanje advokata za osporavanje poreza koštalo više.

Oni koji smatraju da im je porez pogrešno obračunat mogu da ulože žalbu i traže smanjenje računa u zavisnosti od vremena koje je avion proveo izvan Kalifornije.

Zaposleni u Prangovoj kancelariji naveli su da očekuju veliki broj žalbi.

„Neću da se nerviram ako ne moram“

„Ima mnogo milijardera koji će reći: ‘Boriću se protiv ovoga jer nije ispravno’“, rekla je Šajndlin.

„Ja neću da se nerviram ako ne moram.“

Zanimljivo je da avioni ne moraju biti registrovani u Kaliforniji da bi bili predmet ovog poreza, niti njihovi vlasnici moraju da žive u toj saveznoj državi.

Kako su vlasti pronašle avione

Poreskim organima i drugim institucijama dugo je bilo teško da utvrde koji privatni avioni treba da budu oporezovani, jer ih je relativno lako sakriti u privatnim hangarima ili na privatnim posjedima.

Međutim, Prangova kancelarija nedavno je dobila pristup kontroverznim podacima sistema ADS-B Out, koji omogućavaju precizno praćenje lokacije aviona i pokazuju gdje letjelica provodi vrijeme.

Sistem koristi satelitsko GPS pozicioniranje, za razliku od tradicionalnog radara, i jednom u sekundi emituje podatke o avionu svakome ko ima odgovarajući prijemnik.

Prema Los Anđeles Tajmsu, riječ je o jednom od najpreciznijih načina za utvrđivanje lokacije aviona, a američka Federalna uprava za vazduhoplovstvo (FAA) zahtijeva njegovu upotrebu kako bi se smanjio rizik od sudara.

Korišćenje tih podataka u poreske svrhe, međutim, izazvalo je kontroverze, a pojedine savezne države zabranile su lokalnim vlastima da ih koriste.

Republikanci u Kongresu pokušavaju da ograniče način korišćenja tih podataka, tvrdeći da zabrinutost za privatnost odvraća pilote od instaliranja „potencijalno životno važne tehnologije“.

Privatni avioni na meti kritika

Milijarderi i drugi veoma bogati pojedinci nijesu predmet kritika samo zbog neplaćenih lokalnih poreza.

Privatni avioni već dugo važe za jedan od najupečatljivijih simbola pretjeranog bogatstva, a brojna istraživanja posljednjih godina bavila su se njihovim ekološkim i ekonomskim uticajem.

U izvještaju High Flyers 2023 Instituta za političke studije navodi se da privatni avioni čine približno svaki šesti let kojim upravlja FAA, ali da donose svega dva odsto poreskih prihoda kojima se ta agencija prvenstveno finansira.

Vlasnici privatnih aviona čine samo 0,0008 odsto svjetske populacije, navodi se u izvještaju, a većina su muškarci stariji od 50 godina koji rade u bankarstvu, finansijama ili sektoru nekretnina.

Prema istom izvještaju, privatni avioni po putniku emituju najmanje deset puta više zagađujućih materija od komercijalnih aviona.

Flota privatnih aviona više nego udvostručena

Globalna flota privatnih aviona porasla je 133 odsto između 2000. i 2022. godine.

Godine 2000. u svijetu je bilo 9.895 privatnih aviona, dok ih je 2022. bilo 23.133.

Mary Whitfill Roeloffs, Forbes

Billionaires—Including Jeff Bezos And Rihanna—Billed For Unpaid Private Jet Taxes