Najveći državni investicioni fond u svijetu ostvario rekordni profit, prvi put otkrio udio u SpaceX-u

Norveški državni investicioni fond, vrijedan 2,3 biliona dolara, objavio je u srijedu rekordni polugodišnji profit veći od 184 milijarde dolara, nakon što je rast azijskih tehnoloških akcija pomogao fondu da ostvari prinos od 9,4 odsto.

Norges Bank Investment Management (NBIM) upravlja fondom, koji je osnovan devedesetih godina kako bi ulagao prihode od norveške industrije nafte i gasa. Fond, čija je trenutna vrijednost oko 2,34 biliona dolara, investira u više od 7.000 kompanija u više od 50 zemalja i posjeduje udjele koji čine oko 1,5 odsto svih akcija kompanija izlistanih na svjetskim berzama, prenosi CNBC.

Profit u prvih šest mjeseci godine premašio je 1,75 biliona norveških kruna, odnosno oko 184,9 milijardi dolara.

„Rezultat je posljedica dobrih prinosa na tržištu akcija, posebno azijskih tehnoloških kompanija“, rekao je u srijedu izvršni direktor NBIM-a Nikolaj Tangen (Nicolai Tangen).

Akcije čine više od dvije trećine ukupnog portfolija, dok NBIM ulaže i u obveznice i druge instrumente sa fiksnim prinosom, nekretnine i infrastrukturu obnovljivih izvora energije.

Oko 40 odsto portfolija NBIM-a čine američke akcije, a među najvrednijim ulaganjima fonda su udjeli u Envidiji (Nvidia), Eplu (Apple) i Majkrosoftu (Microsoft).

Ulaganje u SpaceX

U izvještaju za prvo polugodište upravljači fonda prvi put su objavili da NBIM posjeduje 0,05 odsto SpaceX-a, udio vrijedan nešto više od 1,2 milijarde dolara.

Taj udio je, međutim, mali u poređenju sa nekim drugim investicijama fonda. NBIM posjeduje 1,3 odsto Envidije, vrijedno 61,8 milijardi dolara, kao i 1,2 odsto Epla, vrijedno oko 52,7 milijardi dolara na dan 30. juna.

Ulaganjem u SpaceX, NBIM je postao značajan investitor u obje velike javno izlistane kompanije koje predvodi Ilon Mask (Elon Musk).

Norveški državni fond takođe posjeduje oko jedan odsto Tesle, udio koji je na kraju prvog polugodišta vrijedio približno 15,7 milijardi dolara.

Međutim, Mask i NBIM imaju prilično turbulentan odnos.

NBIM je 2024. glasao protiv Maskovog istorijskog paketa kompenzacije u Tesli vrijednog 56 milijardi dolara. Kasnije je objavljeno da je Mask odbio Tangenov poziv na privatnu večeru i konferenciju koju je NBIM organizovao u Oslu.

„Kada te zamolim za uslugu, što veoma rijetko radim, a ti je odbiješ, onda ne bi trebalo ni ti mene da pitaš za nešto dok ne uradiš makar nešto da to ispraviš“, navodno je Mask napisao Tangenu u poruci koja je objavljena na osnovu norveškog zakona o slobodnom pristupu informacijama.

„Prijatelji se poznaju po djelima.“

NBIM je kasnije glasao i protiv Maskovog paketa kompenzacije vrijednog bilion dolara na godišnjoj skupštini akcionara Tesle krajem 2025.

„Iako cijenimo značajnu vrijednost stvorenu zahvaljujući vizionarskoj ulozi gospodina Maska, zabrinuti smo zbog ukupne veličine nagrade, razvodnjavanja vlasništva i nedovoljnih mjera za ublažavanje rizika zavisnosti od ključne osobe, u skladu sa našim stavovima o naknadama rukovodilaca“, saopštio je tada NBIM.

„Nastavićemo da težimo konstruktivnom dijalogu sa Teslom o ovom i drugim pitanjima“, dodali su upravljači fonda.

Na pitanje na konferenciji za novinare u srijedu kako se mijenjao udio fonda u SpaceX-u, zamjenik izvršnog direktora Trond Grande rekao je da NBIM ne komentariše pojedinačne pozicije u akcijama.

„U prvom polugodištu bili smo približno na nivou indeksa, a tako je bilo i tokom ljeta“, rekao je.

Akcije SpaceX-a snažno su porasle nakon berzanskog debija u junu, ali su se potom suočile sa velikim oscilacijama. Do kraja jula stotine milijardi dolara izbrisane su iz tržišne kapitalizacije kompanije nakon početnog rasta poslije IPO-a. U ponedjeljak je akcija prvi put poslije nekoliko sedmica zatvorila trgovanje iznad cijene po kojoj je izašla na berzu.

„Posjedujemo akcije 7.000 kompanija. Neke rastu, neke padaju – svakog dana. I ne samo svakog dana, već mnogo puta tokom jednog dana“, rekao je Tangen odgovarajući na pitanje o volatilnosti.

Upozorenja sa tržišta

Tokom konferencije za novinare u srijedu Tangen je posebno naglasio ulogu sektora poluprovodnika u rastu fonda tokom prvog polugodišta.

„Čipovi, čipovi, čipovi, čipovi“, rekao je stojeći ispred grafikona sa akcijama koje su ostvarile najbolje rezultate u portfoliju, među kojima su Samsung, SK Hynix, TSMC, ASML, Intel i Envidija.

Ipak, fond je, kao i globalno tržište akcija, prošao kroz period velike volatilnosti. Njegove investicije u akcije pale su 2,6 odsto u prvom kvartalu, dok su tržišta bila pod pritiskom zabrinutosti u vezi sa vještačkom inteligencijom i ratom između SAD i Irana.

U drugom kvartalu, međutim, akcijski portfolio NBIM-a porastao je 15,98 odsto, što je dovelo do prinosa od 12,95 odsto u prvom polugodištu.

U govoru na norveškoj političkoj konferenciji Arendalsuka u utorak, Tangen je državni fond nazvao „kasicom-prasicom cijele Norveške“, ali je upozorio da zemlja „mora biti spremna na to da njegova vrijednost raste i pada“.

„Može li fond nestati? Odgovor na to pitanje je ‘da’ – a najgore je što je, u svijetu u kojem danas živimo, to prilično vjerovatno“, rekao je.

„Ne postoji država u istoriji koja je uspjela da dugoročno sačuva veliko finansijsko bogatstvo. Bogatstva se na kraju uvijek izgube.“