Nafta završila trgovanje iznad 100 dolara zbog napada Huta i rastućih rizika po snabdijevanje

Cijene nafte završile su trgovanje u četvrtak iznad 100 dolara po barelu, prvi put od maja, nakon što su jemenski Huti saopštili da su napali dva saudijska naftna tankera u Crvenom moru. Time su dodatno pogoršani poremećaji u globalnom snabdijevanju, nakon gotovo potpunog zaustavljanja trgovine kroz Hormuški moreuz.

Fjučersi na naftu Brent porasli su 6,62 dolara, odnosno sedam odsto, i završili trgovanje na 100,69 dolara po barelu, što je njihov najviši nivo na zatvaranju od 22. Maja, prenosi Rojters (Reuters).

Cijena Brenta, globalnog referentnog standarda za sirovu naftu, sada je gotovo 40 odsto viša nego na početku rata sa Iranom u februaru, pri čemu je gotovo cjelokupan rast ostvaren ovog mjeseca.

Američka laka nafta WTI poskupjela je 5,36 dolara, odnosno 6,2 odsto, na 92,19 dolara po barelu, što je najviša završna cijena od 4. juna.

„S obzirom na to da mogućnost kopnenog rata, čini se, raste iz dana u dan, dok je saobraćaj tankera ograničen kroz dva najprometnija pomorska uska grla u svijetu, sirova nafta iznenada se približava četvorogodišnjem maksimumu od 126,41 dolar. Globalna ekonomija toliko brzo troši zalihe da bi na kraju mogla ostati gotovo bez goriva“, rekao je Bob Joger (Bob Yawger), direktor trgovanja energetskim fjučersima u kompaniji Mizuho.

Napadnuti saudijski tankeri

Jemenski Huti otvorili su novi front u ratu sa Iranom napadajući brodove koji prevoze saudijsku naftu kroz moreuz Bab el Mandeb, nakon što su najavili pomorsku blokadu pošiljki iz Saudijske Arabije.

Huti su u četvrtak saopštili da su u vojnoj operaciji napali dva saudijska naftna tankera.

Saudijska državna novinska agencija SPA kasnije je potvrdila da se jedan od brodova zapalio nakon napada tokom plovidbe Crvenim morem. SPA nije navela ko je napao tanker.

„Eskalacija dodatno pogoršava gotovo potpuni zastoj saobraćaja kroz Hormuški moreuz i snažan pad iranskog izvoza, pojačavajući zabrinutost u vezi sa kratkoročnom dostupnošću nafte na globalnom tržištu“, naveli su analitičari kompanije Gelber and Associates.

Analitičari procjenjuju da se kroz Hormuški moreuz i Bab el Mandeb transportuje količina koja odgovara približno četvrtini svjetske ponude nafte.

Ipak, nakon napada, dva kineska supertankera, koja su prevozila ukupno četiri miliona barela saudijske nafte, uspjela su u četvrtak da napuste Crveno more kroz moreuz Bab el Mandeb, pokazali su podaci o brodskom saobraćaju.

Goldmen Saks (Goldman Sachs) procijenio je da bi cijena Brenta mogla premašiti 120 dolara po barelu u četvrtom kvartalu i u prosjeku iznositi 100 dolara naredne godine ukoliko poremećaji u moreuzu potraju do 2027.

Cijena bi mogla dodatno rasti ukoliko dugotrajniji poremećaji zahvate i Bab el Mandeb i Suecki kanal.

Iranska Revolucionarna garda saopštila je da se jedan naftni tanker zapalio nakon eksplozije, dok je pokušavao da prođe miniranom rutom u južnom dijelu Hormuškog moreuza, u blizini obale Omana, dok su se još dva tankera okrenula i vratila.

Garda je navela da je moreuz pod njenom kontrolom i „potpuno zatvoren“ dok traju američke aktivnosti u regionu, upozoravajući da nijednom tankeru neće biti dozvoljeno da uplovi ili isplovi bez koordinacije sa Iranom.

Američki predsjednik Donald Tramp (Donald Trump) obećao je „veliku vojnu kaznu“ za Iran i njegove saveznike Hute.

Saobraćaj kroz Hormuški moreuz gotovo zaustavljen

Iranski napadi na plovila koja prolaze kroz moreuz doveli su do smanjenja broja tankera koji ne prevoze iransku naftu, dok je ponovno uspostavljanje američke pomorske blokade iranskih luka vjerovatno potpuno zaustavilo utovar iranske nafte.

Na početku mjeseca Iran je izvozio između 1,5 miliona i dva miliona barela dnevno, rekao je Đovani Staunovo (Giovanni Staunovo), analitičar UBS-a.

Zbog manjeg broja pošiljki koje napuštaju moreuz, utovar nafte u Persijskom zalivu smanjen je tokom posljednjih sedam dana na 2,5 miliona barela dnevno, u poređenju sa prosječno šest miliona barela dnevno u prethodnih 30 dana, dodao je Staunovo.

Kako bi ojačale ponudu, sedam ključnih članica grupe OPEC+ – Saudijska Arabija, Rusija, Irak, Kuvajt, Alžir, Kazahstan i Oman – vjerovatno će na sastanku 2. avgusta povećati ciljanu proizvodnju za septembar za oko 188.000 barela dnevno, kazala su Rojtersu tri izvora.

To povećanje razmatra se uprkos tome što rat pojedinim članicama grupe otežava da dodatno povećaju proizvodnju.