EU ograničava uvoz jeftinog čelika, ali je 13 zemalja dobilo povlašćen status

Evropska unija od 1. jula uvodi najznačajnije promjene u režimu uvoza čelika od početka trgovinskih tenzija izazvanih američkim carinama i rastućim pritiskom kineskog izvoza.

Brisel će gotovo prepoloviti količinu čelika koja može ući na evropsko tržište bez carina, ali će za 13 trgovinskih partnera, među kojima je i Ujedinjeno Kraljevstvo, pravila biti znatno blaža.

Dok će većini zemalja bescarinske kvote biti smanjene 47% u odnosu na nivoe iz 2024. godine, države koje imaju sporazume o slobodnoj trgovini sa EU zadržaće između 66% i 67% dosadašnjeg izvoza bez dodatnih carinskih opterećenja.

Na listi povlašćenih partnera nalaze se Velika Britanija, Turska, Indija, Južna Koreja, Indonezija, Egipat, Brazil, Švajcarska, Sjeverna Makedonija, Južnoafrička Republika, Argentina, Ukrajina i Singapur.

Evropski komesar za trgovinu Maroš Šefčovič poručio je da je cilj novih pravila da se obezbijedi efikasan sistem zaštite evropskog tržišta uz jasna i predvidiva pravila za proizvođače i uvoznike.

Odgovor na kineski čelik i Trampove carine

Pooštravanje mjera dolazi nakon višegodišnjeg rasta pritiska na evropsku industriju čelika. Brisel smatra da se dio kineskog izvoza preusmjerio ka Evropi nakon što su Sjedinjene Američke Države, pod administracijom Donalda Trampa, u aprilu 2025. uvele nove carine na uvoz.

Kako bi zaštitila domaće proizvođače, Evropska unija će istovremeno povećati carinu na sav uvoz čelika koji premaši dodijeljene kvote, i to na 50%.

Mjere obuhvataju 28 kategorija proizvoda – od čelika za automobilsku industriju do građevinske armature.

Kvote za zemlje sa sporazumima o slobodnoj trgovini određene su na osnovu njihovog istorijskog izvoza u periodu od 2022. do 2024. godine, a Evropska komisija je ostavila mogućnost njihovog prilagođavanja u slučaju nestašica određenih vrsta čelika na evropskom tržištu.

Odložen plan o “čeličnom klubu”

Nova pravila istovremeno smanjuju šanse za uspostavljanje zajedničkog „čeličnog kluba“ između Evropske unije i Ujedinjenog Kraljevstva, o kojem se posljednjih mjeseci govorilo kao mogućem okviru za slobodniju međusobnu trgovinu čelikom i koordinisan odgovor na kineski izvoz, piše Gardian (The Guardian).

Evropski zvaničnici ipak ističu da od te ideje nijesu odustali. Dugoročni cilj ostaje uspostavljanje zajedničkog tržišnog okvira sa Ujedinjenim Kraljevstvom i Sjedinjenim Američkim Državama, koji bi domaćim proizvođačima obezbijedio veću zaštitu od, kako navode, nelojalne konkurencije iz trećih zemalja.

Za evropsku industriju, ovo je još jedan signal da će se trgovinska politika u narednim godinama sve više koristiti kao instrument industrijske strategije, a ne samo liberalizacije međunarodne trgovine.