Vlasnik gasovoda Sjeverni tok 2 tuži EU zbog zabrane ruskog gasa
Vlasnik gasovoda Sjeverni tok 2 (Nord Stream 2), koji kontroliše Gasprom, tuži Evropsku uniju pred drugim najvišim sudom bloka, tražeći poništenje obavezujućeg plana EU za postepeno ukidanje uvoza gasa iz Rusije, pokazuje javni dokument.
EU je ove godine odobrila zakon kojim se zaustavlja sav uvoz ruskog gasa do kraja 2027. godine, prekidajući veze s nekada najvećim dobavljačem Evrope kao odgovor na invaziju Moskve na Ukrajinu 2022. godine.
Zabrana je blokirala mogućnost oživljavanja sistema Sjeverni tok – dva dvocijevna gasovoda ispod Baltičkog mora, koje je izgradio ruski državni Gasprom kako bi godišnje isporučivao 110 milijardi kubnih metara gasa Njemačkoj.
Eksplozija u avgustu 2022. oštetila je obje strukture. Rusija je optužila Ukrajinu da stoji iza napada, dok je Kijev negirao bilo kakvu umiješanost.
U tužbi podnijetoj Opštem sudu EU, Nord Stream 2 AG, kompanija sa sjedištem u Švajcarskoj koja je vlasnik istoimenog gasovoda, traži poništenje zabrane EU, tvrdeći da se njome gasovod faktički oduzima, piše Rojters (Reuters). Nord Stream 2 AG je u vlasništvu Gasproma.
„Tužilac navodi da ga uredba efektivno lišava mogućnosti da komercijalno koristi svoj gasovod. To predstavlja de facto eksproprijaciju bez obezbjeđivanja bilo kakve naknade“, navodi se u tužbi.
Gasprom nije odmah odgovorio na zahtjev za komentar. Portparoli Evropskog parlamenta i Savjeta EU, na koje je tužba usmjerena, odbili su da komentarišu.
Sjeverni tok 2 završen je 2021. godine, ali je Njemačka zaustavila projekat neposredno prije nego što je Rusija napala Ukrajinu u februaru 2022. Gasovod nikada nije počeo da radi. Sjeverni tok 1 isporučivao je gas Njemačkoj više od decenije.
EU je zabranu ruskog gasa usvojila na osnovu zakona za koji je bila potrebna podrška pojačane većine država članica. Taj potez osmišljen je kako bi se prevazišlo protivljenje Mađarske i Slovačke.
U tužbi, Nord Stream 2 AG tvrdi da je zabrana ruskog gasa mjera nalik sankcijama, za koju je bila potrebna saglasnost svih država članica EU.
„Izbor pogrešnog pravnog osnova čini uredbu ništavnom“, navodi se u tužbi, koja je podnijeta 27. aprila i objavljena prošle sedmice u Službenom listu EU.
Samo jedna od četiri cijevi, dio Sjevernog toka 2, ostala je neoštećena nakon eksplozija. Ruski predsjednik Vladimir Putin izjavio je ovog mjeseca da bi ona mogla da počne da pumpa gas „već sjutra“.
EU je prije 2022. godine uvozila oko 40% svog gasa iz Rusije. Taj udio je prošle godine pao na oko 13%.