Kineska prijetnja neće uništiti evropsku auto-industriju, već je preoblikovati, procjenjuje HSBC

Evropske automobilske kompanije suočiće se sa godinama pritiska na profit dok kineski proizvođači pripremaju dugoročnu strategiju osvajanja tržišta. Ipak, strahovi od potpunog sloma domaće industrije nijesu opravdani – evropski proizvođači će opstati, iako kao manja, ali i dalje održiva industrija, navodi se u izvještaju HSBC Global Investment Researcha.

„Možda pada više od jednog žira, ali nebo se ne ruši“, saopštio je HSBC Global Investment Research u svom izvještaju.

Prvi pokušaji kineskih proizvođača da prodaju automobile i SUV vozila u Evropi nijesu izazivali zabrinutost.

„Raniji pokušaji bili su dočekani s podsmijehom, ali ti neuspjesi danas su daleka prošlost. Brza analiza trenutne kineske ponude pokazuje, moglo bi se reći, superiorne proizvode koji nude bolji odnos cijene i kvaliteta. Podaci sa tržišta pokazuju da evropski potrošači nijesu pokazali mnogo oklijevanja da prihvate nove igrače. Tržišni udio kineskih proizvođača konstantno raste; sada je blizu sedam odsto, ali izgleda da će biti znatno veći“, navodi se u izvještaju.

HSBC nije želio da procijeni koliki bi taj udio mogao biti, ali pojedini stručnjaci očekuju da će kineski proizvođači do 2030. godine držati oko 10 odsto evropskog tržišta.

Kineski proizvođači posebno dobro posluju u Velikoj Britaniji, gdje su kompanije poput Čerija (Chery) i BYD-a za kratko vrijeme dostigle tržišni udio od tri do četiri odsto, mnogo brže nego što je to ranije pošlo za rukom Tojoti (Toyota) ili Hjundaiju (Hyundai).

Prema dostupnim podacima, među vodećim kineskim proizvođačima automobila u Evropi do aprila ove godine bili su MG kompanije SAIC, BYD, Čeri sa brendovima Omoda i Džeku (Jaecoo), Džili (Geely) sa svojim markama Džili, Zeekr i Lynk & Co, kao i Grejt vol motors (Great Wall Motors).

Posebno uspješni u električnim vozilima

Kineske kompanije naročito su uspješne u segmentu električnih vozila, gdje prodaja raste brže nego kod automobila sa motorima s unutrašnjim sagorijevanjem. Prema podacima Schmidt Automotive Researcha, električna vozila će 2026. godine činiti 24,9 odsto tržišta Zapadne Evrope, uz prodaju veću od tri miliona vozila prvi put u istoriji.

„Čini se da će kineski proizvođači tokom 2026. godine dostići plafon od oko 14 odsto tržišnog udjela na regionalnom tržištu novih električnih vozila“, navodi Schmidt Automotive.

Stiv Jang (Steve Young), direktor britanske konsultantske kuće ICDP, podsjetio je na upozorenje nekadašnjeg direktora PSA grupe Žaka Kalvea (Jacques Calvet) iz 1992. godine o prijetnji japanske auto-industrije, koju je opisao kao „nosač aviona usidren uz obalu sjeverne Evrope u Velikoj Britaniji“.

„Međutim, sada se pojavio još jedan nosač aviona. Najava izgradnje nove fabrike MG-a u Galiciji u Španiji i preuzimanje viška proizvodnih kapaciteta u Nissanovoj fabrici u Sanderlendu od strane Čerija omogućiće godišnji kapacitet od oko 400.000 vozila, što predstavlja više od polovine ukupne prodaje kineskih brendova u Evropi tokom 2025. godine“, naveo je Jang.

BYD gradi fabrike u Mađarskoj i Turskoj, dok će Stellantis proizvoditi vozila kineskog Leapmotora u svojim pogonima u Španiji.

„Nosač aviona“ je stigao

„Po mom mišljenju, ulazimo u novu fazu prisustva kineskih brendova u Evropi, koja će se razvijati tokom naredne dvije do tri godine. Nosač aviona sada je stigao na vidik. Kada pristane, posljedice po etablirane proizvođače, dobavljače i distributere biće široko rasprostranjene“, rekao je Jang.

Analitičar kompanije Dataforce Džulien Licinger (Julian Litzinger) smatra da kineska konkurencija evropskim proizvođačima donosi dvostruki izazov – tehnološku agilnost i troškovnu efikasnost.

Kineski proizvođači svoju prednost grade na konceptu takozvanog „softverski definisanog vozila“ (Software-Defined Vehicle), koji omogućava znatno brži razvoj novih modela.

„Kineski brendovi planiraju da u Evropi tokom 2026. lansiraju čak 56 modela, što je gotovo tri puta više od ukupnog broja novih modela japanskih i korejskih proizvođača zajedno. Kompanije poput Čerija, SAIC-a i BYD-a preplavljuju tržište različitim modelima kako bi vidjele šta prolazi kod kupaca, a zatim dodatno ulažu u najuspješnije“, naveo je Licinger.

Prema njegovim riječima, evropskim proizvođačima carine mogu poslužiti samo kao privremena zaštita.

„Opstanak sada zavisi od ubrzavanja razvojnih ciklusa i smanjivanja zaostatka u softverskim rješenjima. Za kineske proizvođače uspjeh u Evropi zahtijeva mnogo više od same prodaje – potrebno je dugoročno graditi brendove i prilagoditi se složenim zahtjevima lokalnih tržišta“, rekao je on.

Evropski proizvođači ulaze u borbu za profit

HSBC smatra da evropski proizvođači, uz pomoć lojalnosti kupaca domaćim markama, neće pokleknuti pred kineskom konkurencijom, iako bi profitabilnost mogla biti ugrožena.

Najveći dio tržišnog udjela koji osvoje kineske kompanije vjerovatno će biti preuzet od Stellantisa i njegovih brendova poput Pežoa (Peugeot), Citroena i Fiata, kao i od Forda i drugih azijskih proizvođača.

„Evropski proizvođači dodatno će pojačati mjere smanjenja troškova i pripremiti se za dugotrajnu borbu. I prije uspona Kine, Evropa je bila jedno od najkonkurentnijih automobilskih tržišta na svijetu. Višak proizvodnih kapaciteta, rigidni zakoni o radu i dominacija malih automobila otežavali su ostvarivanje zdravih profita“, navodi HSBC.

Prema procjeni banke, evropske kompanije će se fokusirati na zaštitu profita, smanjenje varijabilnih i fiksnih troškova, pri čemu im u prilog ide i starenje radne snage koje olakšava restrukturiranje.

HSBC takođe naglašava da kineski proizvođači uglavnom ne osvajaju tržište agresivnim snižavanjem cijena.

„Razlike u preporučenim maloprodajnim cijenama prije su posljedica različitih tehnologija baterija – jeftinijih litijum-gvožđe-fosfatnih (LFP) baterija u odnosu na nikl-mangan-kobalt (NMC) baterije – nego direktnog cjenovnog dampinga. To je logičan pristup, jer imidž ‘jeftinog brenda’ nije dobra osnova za dugoročno građenje reputacije niti podržava vrijednost polovnih vozila. Konkurisanje kvalitetom proizvoda, a ne cijenom, pruža priliku za veće profitne marže nego na domaćem tržištu“, zaključuje HSBC.

Neil Winton, saradnik Forbesa

China Threat Will Reshape And Not Ruin Europe’s Carmakers, Report Says