Kako je Crna Gora prije 120 godina postala pionir golfa na Balkanu – i zašto ta priča danas dobija novo značenje?

Od Knjaginje Milice do Women’s Golf Day: Istorijsko nasljeđe, razvoj turizma i nova uloga žena u crnogorskom golfu

Kada se govori o golfu u jugoistočnoj Evropi, malo ko zna da korijeni ovog sporta na Balkanu vode upravo do Crne Gore. Prvi registrovani golf klub u regionu osnovan je na Cetinju 1906. godine, čime je tadašnja Knjaževina Crna Gora postala pionir sporta koji će tek decenijama kasnije zaživjeti u drugim državama regiona.

Ta istorijska činjenica danas dobija novu pažnju u godini kada se obilježava 120 godina od osnivanja prvog golf kluba na Balkanu, ali i deset godina rada Golf kluba „Knjaginja Milica“, organizacije koja aktivno radi na obnovi i promociji golf tradicije u Crnoj Gori.

Priča počinje u ljeto 1906. godine. Pod pokroviteljstvom Knjaginje Milice Petrović, na Cetinju je organizovan prvi zvanični golf turnir kojem su prisustvovali kralj Nikola, članovi kraljevske porodice, diplomatski kor i tadašnja društvena elita. Upravo je Knjaginja Milica izvela prvi udarac i simbolično otvorila turnir, ostavljajući trag koji će više od jednog vijeka kasnije predstavljati važan dio sportske i kulturne istorije zemlje.

Značaj tog događaja postaje još izraženiji kada se posmatra u regionalnom kontekstu. Golf klubovi u Zagrebu, Beogradu i na Bledu osnovani su tek nekoliko decenija kasnije, što potvrđuje da je Crna Gora među prvima prepoznala potencijal ovog sporta kao dijela evropskih društvenih tokova.

Danas, međutim, priča o golfu u Crnoj Gori nije samo priča o istoriji. Ona postaje priča o razvoju turizma, promociji zemlje i stvaranju novih prilika za sportsku i poslovnu zajednicu.

„Prije 120 godina jedna žena sa vizijom dovela je golf u Crnu Goru. Danas imamo priliku da pokažemo da ta vizija nije bila samo istorijska zanimljivost, već temelj na kojem možemo graditi budućnost ovog sporta i njegov doprinos razvoju zemlje“, kaže Boba Šćekić, predsjednica Golf kluba „Knjaginja Milica“.

Žene kao pokretači razvoja

Posebnu simboliku ovogodišnjim jubilejima daje činjenica da se istovremeno obilježava i deset godina globalne inicijative Women’s Golf Day, jednog od najbrže rastućih međunarodnih pokreta za promociju ženskog golfa.

Manifestacija je održana na više od 1.350 lokacija u 85 država svijeta, a Crna Gora je njen dio od 2018. godine.

Ovogodišnje izdanje Women’s Golf Day-a u Crnoj Gori održano je uz učešće više od 100 žena i djevojčica, pod pokroviteljstvom Golf saveza Crne Gore i u organizaciji golf klubova „Knjaginja Milica“, „Boka“ i „Mornar“. Događaj je organizovan na Luštici, na vježbalištu golf terena koji je projektovao legendarni golfer Geri Plejer (Gary Player). Budući teren, sa panoramskim pogledom na more sa svake rupe, predstavlja rijetkost čak i među prestižnim evropskim golf destinacijama. Teren Luštica ima za sada zavrsene tri rupe, uz obećanje investitora da će do kraja godine napraviti devet rupa.

Teren Lipovo je funkcionalni teren od devet rupa, koji uskoro očekuje međunarodnu verifikaciju, što znači da će na njemu moći da se održavaju i međunarodni golf turniri.

Manifestacija je imala mnogo širi značaj od sportskog događaja. Organizatori su je predstavili kao platformu koja promoviše zdrav život, umrežavanje, lični razvoj i osnaživanje žena kroz sport. Simbolika ovogodišnjeg okupljanja bila je posebno snažna imajući u vidu da se održalo u godini kada Crna Gora obilježava 120 godina od prvog golf turnira na Balkanu.

„Iako postoji popularna urbana legenda da riječ golf znači ‘Gentlemen Only, Ladies Forbidden’, mi danas šaljemo potpuno drugačiju poruku. Golf pripada svima, a žene nijesu samo učesnice već aktivne kreatorke budućnosti ovog sporta u Crnoj Gori“, poručila je Šćekić.

Prema njenim riječima, cilj manifestacije nije bio samo da se žene i djevojčice upoznaju sa golfom, već da osjete da pripadaju zajednici koja njeguje jednakost, podršku i nove prilike. „Željeli smo da svaka žena koja dođe na Women’s Golf Day osjeti da je dobrodošla, bez obzira na to da li prvi put drži golf palicu ili je već dio golf svijeta“, kazala je Šćekić.

Rezultati su već vidljivi. Žene danas čine gotovo trećinu članstva Golf kluba „Knjaginja Milica“, aktivno učestvuju u radu Golf saveza Crne Gore, nalaze se na rukovodećim pozicijama u klubovima i savezima, a kroz različite profesionalne uloge doprinose promociji ovog sporta u zemlji i inostranstvu.

„Želimo da pošaljemo jasnu poruku da golf nije sport rezervisan za odabrane. To je sport koji pripada svima. Kroz Women’s Golf Day nastojimo da ohrabrimo žene i djevojčice da ga probaju, razbijemo predrasude i pokažemo da golf predstavlja prostor za druženje, zdrav život, povezivanje i lični razvoj“, ističe Šćekić.

Golf kao razvojna i turistička prilika

U svijetu se golf odavno ne posmatra isključivo kao sportska aktivnost. Riječ je o industriji koja generiše milijarde dolara prihoda kroz turizam, nekretnine, sportske događaje i prateće usluge.

Za Crnu Goru, koja intenzivno traži modele za produženje turističke sezone i privlačenje gostiju veće platežne moći, razvoj golf infrastrukture predstavlja potencijalno značajnu razvojnu šansu.

Takvi projekti mogu imati višestruke efekte – od povećanja atraktivnosti destinacije do otvaranja novih radnih mjesta i privlačenja turista tokom većeg dijela godine.

„Golf je mnogo više od sporta. U razvijenim turističkim destinacijama on predstavlja važan segment turističke ponude, doprinosi produženju sezone i privlači goste koji traže kvalitetna i autentična iskustva. Vjerujemo da Crna Gora ima potencijal da iskoristi upravo tu priliku“, kaže Šćekić.

Povratak na mapu

Nakon višedecenijske stagnacije, crnogorski golf posljednjih godina pokazuje znake novog razvoja. Osnivanje Golf saveza Crne Gore krajem 2024. godine predstavlja važan institucionalni korak ka stvaranju uslova za sistemski razvoj ovog sporta. Očekuje se da će Golf savez Crne Gore ove godine biti primljen u Evropsku golf asocijaciju.

Pored Luštice, u Crnoj Gori postoje još dva golf terena. U Krimovici, kod Kotora, teren na kojem se održavaju domaći turniri. Ove godine tamo je održan turnir „Krimovica Open 2026“, kojim je zvanično otvorena nova golf sezona u Crnoj Gori.

I uLipovu je posljednjih godina razvijen prvi funkcionalni golf teren na sjeveru Crne Gore. Trenutno nije riječ o klasičnom šampionskom terenu, već o manjem terenu i trening-centru koji se postepeno širi. Na toj lokaciji održavaju se turniri, golf akademije i manifestacije poput Women’s Golf Day-a. Prema najavama investitora i Golf saveza, planirano je širenje na teren sa devet rupa.

Možda upravo zato ovogodišnji Women’s Golf Day nosi snažnu simboliku. Prije 120 godina jedna žena otvorila je vrata novom sportu u zemlji koja tada nije bila prepoznata kao golf destinacija. Danas žene ponovo imaju ključnu ulogu u oblikovanju njegove budućnosti.

A za Crnu Goru, koja sve više traži načine da spoji istoriju, turizam, sport i međunarodnu promociju, ta priča može predstavljati mnogo više od zanimljivog istorijskog podatka – može postati dio njene razvojne strategije za decenije koje dolaze.