EU suspenduje carine na đubriva kako bi ublažila uticaj krize na Bliskom istoku na poljoprivrednike

EU će privremeno, na godinu dana, ukinuti carine na ključna azotna đubriva, poput uree i amonijaka, kako bi ublažila indirektne posljedice rata s Iranom, saopštio je danas Savjet EU.

Globalne cijene đubriva skočile su nakon gotovo potpunog zatvaranja Hormuškog moreuza, uskog pomorskog pravca duž iranske obale, kroz koji prolazi oko trećina svjetske trgovine đubrivima, prenosi Rojters (Reuters).

Iako EU ne zavisi od azotnih đubriva proizvedenih na Bliskom istoku, naročito uree, cijene svih vrsta đubriva porasle su jer zemlje žure da pronađu alternativne izvore snabdijevanja.

Organizacija Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (UNFAO) upozorila je prošlog mjeseca da bi produžena blokada mogla izazvati agroprehrambenu katastrofu.

Suspenzija se neće odnositi na proizvode od đubriva uvezene iz Rusije ili Bjelorusije, navodi se u saopštenju Savjeta.

EU značajan obim uvozi bez carina iz zemalja koje imaju povlašćen pristup, ali „veliki obim“ robe i dalje stiže uz carinske stope od 5,5 do 6,5 odsto, dodaje se u saopštenju.

„Kako bi se uravnotežili interesi proizvođača iz EU, mjera je ograničena na kvotu robe jednaku obimu uvoza po MFN režimu, odnosno režimu najpovlašćenije nacije, u 2024. godini, uvećanom za 20 odsto obima uvezenog iz Rusije i Bjelorusije iste godine“, navodi se.

Mjere će stupiti na snagu za nekoliko dana, nakon što budu objavljene u Službenom listu EU.

Regioni u kojima je sezona sjetve već počela pokazuju prve znake pritiska.

Poljoprivrednici u Australiji, trećem najvećem izvozniku pšenice u svijetu, ove godine siju manje, što nosi rizik da žetva bude i do 40 odsto manja. Širom Azije očekuje se pad ponude pirinča ove godine zbog rata s Iranom i pojave El Ninja.

EU je 2024. uvezla dva miliona tona amonijaka i 5,9 miliona tona uree, navodi se u saopštenju, kao i 6,7 miliona tona azotnih đubriva i smješa koje sadrže azot.

Bliski istok čini mali dio tog obima. Prema podacima Evropske komisije, direktna zavisnost EU od Bliskog istoka iznosi oko tri odsto za amonijak i jedan do dva odsto za azotna đubriva.